در تاریخ ۱۰ تیر ۱۳۹۶       ساعت ۱۹:۳۶


ولادت:

حضرت آیت الله العظمی محمد فاضل لنکرانی (ره) آيت‌ الله‌ العظمي‌ محمد موحدي‌ مشهور به‌ فاضل‌ لنكراني‌ درسال‌ 1310 هجري‌ شمسي‌ در خانواده‌اي‌ روحاني‌ در قم‌ به‌ دنيا آمد. پدرش‌ آيت‌ الله‌ عبدالله‌ فاضل‌ لنكراني‌ از بزرگان‌ و استادان‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌ به‌ شمار مي‌آمد. آن‌ بزرگوار از مهاجران‌ قفقاز بود و سالها در حوزه‌ علميه‌ مشهد مقدس‌ و حوزه‌ علميه‌ زنجان‌ به‌ تحصيل‌ و تدريس‌ اشتغال‌ داشت‌ و يك‌ سال‌ پس‌ از تأسيس‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌ به‌ دست‌ آيت‌ الله‌ آقاي‌ حاج‌ شيخ‌ عبدالكريم‌ حائري‌ يزدي‌، به‌ آنجا آمد و در همان‌ ابتدا با خانواده‌اي‌ اصيل‌، وصلت‌ نمود كه‌ حاصل‌ آن‌، فرزنداني‌ برومند بود كه‌ آيت‌ الله‌ العظمي‌ فاضل‌، فرزند چهارمين‌ آن‌ بود. چنان‌ پدري‌، از عوامل‌ مهم‌ رو آوردن‌ فرزند خود به‌ سلك‌ روحانيت‌ و علم‌ و تقوي‌ بود.

تحصیلات:

آيت‌ الله‌ العظمي‌ فاضل‌ تحصيلات‌ كلاسيك‌ خود را تا سال‌ ششم‌ ابتدايي‌ ادامه‌ داد و پس‌ از آن‌ ـ با آنكه‌ در تحصيلات‌ جديد نيز رشد و توفيق‌ بسياري‌ داشت‌ ـ به‌ جمع‌ طلاب‌ علوم‌ ديني‌ پيوست‌. حوزة‌ آن‌ روزگار طلاب‌ فراواني‌ نداشت‌ و اندكي‌ در آن‌ مشغول‌ به‌ تحصيل‌ بودند. او وقتي‌ به‌ حوزه‌ علميه‌ پاي‌ نهاد كه‌ 13 سال‌ بيشتر نداشت‌؛ اما دلش‌ مالامال‌ از عشق‌ به‌ تحصيل‌ علوم‌ ديني‌ و معارف‌ نبوي‌ بود. اين‌ مسأله‌ را رابطة‌ معنوي‌ و عاطفي‌ با فرزند امام‌ خميني‌(ره‌) مرحوم‌ حاج‌ سيد مصطفي‌ خميني‌ دو چندان‌ مي‌ساخت‌.
وي‌ دورة‌ سطح‌ را در مدت‌ 6 سال‌ به‌ پايان‌ رسانيد و در 19 سالگي‌ در كنار اشتغال‌ به‌ درس‌ كفايه‌ در درس‌ آيت‌ الله‌ العظمي‌ بروجردي‌ شركت‌ مي‌كرد و شايد جوان‌ترين‌ فرد حاضر در آن‌ كلاس‌ بود؛ او هر درسي‌ را كه‌ فرا مي‌گرفت‌، همان‌ روز با دقت‌ و تسلط‌ فراوان‌ به‌ زبان‌ عربي‌ مي‌نگاشت‌ و مشاهدة‌ اين‌ جزوه‌ها اعجاب‌ آيت‌ الله‌ العظمي‌ بروجردي‌ را نيز برانگيخته‌ بود. تلاش‌ و استعداد فراوان‌ او باعث‌ شد كه‌ در بيست‌ و پنج‌ سالگي‌ كه‌ همزمان‌ با انتشار كتاب‌ مهم‌ نهاية‌ التقرير بود، ديگر خود را از تقليد بي‌ نياز ديد و قدم‌ در وادي‌ اجتهاد و عمق‌ بخشيدن‌ به‌ آن‌ نهاد.
در طي‌ اين‌ سالها، از خواندن‌ حكمت‌ و علوم‌ عقلي‌ نيز باز نماند و در اين‌ راه‌ نيز استعداد و تلاش‌ خود را در معرض‌ استادان‌ و ديگر طلاب‌ قرار داد. او مهم‌ترين‌ عامل‌ توفيق‌ خود در امور عملي‌ را مباحثه‌ منظم‌ ودقيق‌ دروس‌ فرا گرفته‌ مي‌داند و طلاب‌ امروز را نيز به‌ آن‌ سفارش‌ مي‌كند.

اساتید:

آيت‌ الله‌ العظمي‌ فاضل‌ لنكراني‌ در سالهاي‌ تحصيل‌ خود از استادان‌ بسياري‌ بهره‌ برد. مقداري‌ از رسائل‌ و مكاسب‌ را نزد پدر خود و ديگر بخشهاي‌ آن‌ را نزد آيت‌ الله‌ سلطاني‌، آيت‌ الله‌ شيخ‌ عبدالجواد جبل‌ عاملي‌ و آيت‌ الله‌ شيخ‌ مرتضي‌ حائري‌ خواند. كفايه‌ را نيز نزد مرحوم‌ آقاي‌ شيخ‌ عبدالجواد جبل‌ عاملي‌ فرا گرفت‌. اينان‌ بخشي‌ از استادان‌ او هستند كه‌ دورة‌ سطح‌ را نزد آنان‌ آموخته‌ است‌.
با اتمام‌ دورة‌ سطح‌، به‌ درس‌ خارج‌ فقه‌ آيت‌ الله‌ العظمي‌ بروجردي‌ رفت‌ و حدود 11 سال‌ در درس‌ خارج‌ ايشان‌ شركت‌ مي‌جست‌ كه‌ رحلت‌ آيت‌ الله‌ بروجردي‌، سد راه‌ ادامة‌ اين‌ حضور شد. با آغاز درس‌ خارج‌ اصول‌ امام‌ خميني‌(ره‌) در درس‌ ايشان‌ نيز شركت‌ كرد و 9 سال‌ از محضر ايشان‌ بهره‌ برد.
در طي‌ اين‌ سالها در درس‌ خارج‌ فقه‌ امام‌(ره‌) نيز حاضر بود و تقريرات‌ آن‌ را ـ همچون‌ درس‌ مرحوم‌ بروجردي‌ ـ مي‌نگاشت‌.
او ويژگي‌ درس‌ امام‌(ره‌) را تفهيم‌ دقيق‌ و اعجاب‌انگيز مطالب‌ و در بخش‌ علم‌ اصول‌، ريشه‌اي‌ مطرح‌ كردن‌ مباحث‌ مي‌داند. غالب‌ مدرسان‌ اصول‌، در آن‌ روزگار، آراء مطرح‌ شدة‌ استادان‌ پيش‌ از خود را اصل‌ مسلمي‌ در مسأله‌ تلقي‌ مي‌كردند و سپس‌ به‌ بحث‌ دربارة‌ آن‌ مي‌پرداختند؛ اما امام‌(ره‌) مطلب‌ را از ريشه‌ مطرح‌ مي‌كرد و هيچ‌ ديدگاهي‌ را در آن‌ مسلم‌ نمي‌دانست‌. وي‌ در بخش‌ حكمت‌ نيز سالها در درس‌ مرحوم‌ علامه‌ طباطبايي‌(ره‌) شركت‌ مي‌كرد.
آيت‌ الله‌ فاضل‌ در سالهاي‌ تحصيل‌ و تدريس‌ خود، با طلاب‌ فاضل‌ فراواني‌ رابطه‌ دوستي‌ داشت‌؛ از جمله‌ آنها؛ مرحوم‌ شهيد آيت‌ الله‌ مصطفي‌ خميني‌ فرزند برومند امام‌ خميني‌(ره‌) بود كه‌ درسهاي‌ فراواني‌ را با او به‌ مباحثه‌ پرداخته‌ بود.

تدریس:

سال ها در حوزه علمیه قم دروس سطح را برای گروه بسیاری از طلاب تدریس فرمودند و بیش از 35 سال به تدریس خارج فقه و اصول پرداختند.

برجستگی درس ایشان در حدی بود كه بیش از هفتصدتن از افراد فاضل حوزه علمیه در درس ایشان حاضر می شدند و سالیان متمادی است كه درس خارج فقه و اصول و نهج البلاغه ایشان از صدای جمهوری اسلامی پخش می شود و افراد بسیاری در سراسر كشور و خارج كشور از آن بهره می برند.

از بركات این خرمن پرفیض علم و معنویت وجود فضلا و مجتهدان برجسته ایست كه تعدادی از آنها از مدرسین سطوح عالی و دروس خارج حوزه های علمیه هستند.

فعاليتهاي‌ علمي‌ و فرهنگي‌:

خدمات‌ آيت‌ الله‌ فاضل‌ لنكراني‌ در ابعاد علمي‌ و فرهنگي‌ بسيار است‌. او پس‌ از گذشت‌ مدتي‌ از رحلت‌ آيت‌ الله‌ العظمي‌ مرعشي‌ نجفي‌، امامت‌ جماعت‌ حرم‌ مطهر حضرت‌ معصومه‌(س‌) را بر عهده‌ گرفت‌. تأسيس‌ مدرسه‌ علميه‌ از ديگر فعاليتهاي‌ ايشان‌ در اين‌ عرصه‌ است‌. آيت‌ الله‌ فاضل‌ به‌ امر احيايهيئتهاي‌ مذهبي‌ و عزاداري‌ براي‌ سيد و سالار شهيدان‌، اهتمام‌ ويژه‌اي‌ دارد و خود، از كساني‌ است‌ كه‌ سالها مجالس‌ روضه‌ و ندبه‌ بر پاي‌ نموده‌ است‌ كه‌ هم‌ اكنون‌ نيز ادامه‌ دارد. وي‌ در احياي‌ ايام‌ فاطميه‌ و تشويق‌ مردم‌ براي‌ برگزاري‌ مراسم‌ عزاي‌ صديقه‌ طاهره‌ فاطمه‌ زهرا(س‌) تلاش‌ فراوان‌ به‌ انجام‌ رساند.
آيت‌ الله‌ فاضل‌ از آغازين‌ سالهاي‌ تحصيل‌، به‌ تدريس‌ نيز اشتغال‌ داشت‌. نخستين‌ كتابي‌ كه‌ ايشان‌ به‌ تدريس‌ پرداختند حاشيه‌ ملا عبدالله‌ و پس‌ از آن‌، معالم‌ بود. پس‌ از آن‌ نيز به‌ تدريس‌ شرح‌ لعمه‌ پرداخت‌. مكاسب‌ را پنج‌ دوره‌ و كفايه‌ را شش‌ دوره‌ تدريس‌ نمود و در اين‌ كلاسها حدود 600 نفر شركت‌ مي‌جستند. دورة‌ آخر تدريس‌ كفاية‌ ايشان‌ با شروع‌ تدريس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ همراه‌ بود كه‌ سالهاي‌ متمادي‌ ادامه‌ داشته‌ است‌ و هم‌ اكنون‌ نيز ادامه‌ دارد.
در طي‌ اين‌ سالها استاد فاضل‌ لنكراني‌، از آموختن‌ روش‌ تهذيب‌ نفس‌ و سفارشهاي‌ اخلاقي‌ به‌ طلاب‌ نيز دريغ‌ نمي‌ورزيد و آنچه‌ خود از استاداني‌ چون‌ امام‌ خميني‌(ره‌)، آيت‌ الله‌ بروجردي‌(ره‌) و علامه‌ طباطبايي‌(ره‌) آموخته‌ بود، سينه‌ به‌ سينه‌ به‌ نسل‌ جديد حوزه‌هاي‌ علميه‌ منتقل‌ مي‌كرد.
آيت‌ الله‌ فاضل‌، در طول‌ عمر با بركت‌ خود، كتب‌ فراواني‌ نگاشته‌ و به‌ حوزه‌ علم‌ و تقوا تقديم‌ داشته‌ است‌. شگفت‌ اينكه‌ برخي‌ از آنها را ـ مانند نهاية‌ التقرير ـ در دورة‌ جواني‌ نوشته‌ است‌. برخي‌ از تأليفات‌ او به‌ شرح‌ زير است‌:
1.
نهاية‌ التقرير (3 جلد)؛ 2. تفصيل‌ الشريعه‌ في‌ شرح‌ كتاب‌ تحرير الوسيله‌ (حدود 26 جلد)؛ 3. تبيان‌ الاصول‌ (جلد اول‌ تقرير بحث‌ ايشان‌)؛ 4. الاحكام‌ الواضحه‌؛ 5. رساله‌ توضيح‌ المسائل‌؛ 6. الحواشي‌ علي‌ العروة‌ الوثقي‌؛ 7. حاشيه‌ بر كتاب‌ «طهارة‌» مصباح‌ الفقيه‌؛ 8. مناسك‌ حج‌؛ 9. مدخل‌ التفسير؛ 10. چهره‌هاي‌ درخشان‌ در آية‌ تطهير؛ 11. ائمه‌ اطهار يا پاسداران‌ وحي‌ در قرآن‌ كريم‌؛ 12. تقيه‌ مداراتي‌؛ 13. آيين‌ كشور داري‌ از ديدگاه‌ امام‌ علي‌(ع‌)؛ 14. تفسير سورة‌ حمد؛ 15. تقريرات‌ الاصول‌ والفقه‌ لمباحث‌ آيت‌ الله‌ العظمي‌ الامام‌ الخميني‌(ره‌)؛ 16. كتاب‌ القضاء؛ 17. الحاشيه‌ علي‌ كتاب‌ طهارة‌ الشرايع‌؛ 18. شرح‌ فروع‌ الاجتهاد و التقليد من‌ الكتاب‌ العروة‌ الوثقي‌؛ 19. رسالة‌ في‌ حكم‌ الصلوة‌ في‌ اللباس‌ مشكوك‌؛ 20. عصمت‌ انبياء؛ 21. القواعد الفقهيه‌؛ 22. موضوع‌ علم‌ الاصول‌؛ 23. القول‌ في‌ الشهرة‌ الفتوائيه‌؛ 24. رساله‌ في‌ قاعدتي‌ الفراغ‌ و التجاوز و اصالة‌ الصحّة‌ (تقرير بحث‌ الامام‌ الخميني‌ره‌)؛ 25. رسالة‌ في‌ الخلل‌ الواقع‌ في‌ العمرة‌ و الحج‌ (تقرير بحث‌ آية‌الله‌ العظمي‌ بروجردي‌ (ره‌))؛ 26. ايضاح‌ الكفاية‌ (تقرير بحثهاي‌ ايشان‌ در رابطه‌ با كفاية‌)

فعاليتهاي‌ سياسي‌:

اشتغال‌ و تلاش‌ فراوان‌ در زمينه‌هاي‌ علمي‌ و فرهنگي‌، هيچ‌ گاه‌ آيت‌ الله‌ فاضل‌ را از تلاشهاي‌ سياسي‌ در پيش‌ و پس‌ از انقلاب‌، جدا نساخت‌. او از كساني‌ بود كه‌ در آغازين‌ روزهاي‌ فعاليت‌ جامعه‌ مدرسين‌ در دورة‌ حكومت‌ طاغوت‌، به‌ آن‌ پيوست‌ و در جلسات‌ آن‌ شركت‌ مي‌كرد و امضاي‌ او در زير بسياري‌ از اعلاميه‌ها، از جمله‌ اعلام‌ مرجعيت‌ امام‌ خميني‌(ره‌) و نيز خلع‌ يد شاه‌ از قدرت‌، به‌ چشم‌ مي‌خورد. فعاليتهاي‌ او در جامعه‌ مدرسين‌ و ديگر تلاشهاي‌ سياسي‌ او، باعث‌ شد كه‌ بارها مورد بازداشت‌ و شكنجه‌ قرار گيرد و تبعيد يا زنداني‌ شود.
او حدود 4 ماه‌ به‌ منطقه‌ بسيار گرم‌ و آزار دهندة‌ بندر لنگه‌ تبعيد شد؛ اين‌ چهار ماه‌ به‌ گفته‌ خود او، قدر 40 سال‌ رنج‌ و مرارت‌ را به‌ همراه‌ داشت‌. پس‌ از آن‌ نيز حدود 2 سال‌ و نيم‌ به‌ يزد تبعيد شد كه‌ در آنجا نيز دست‌ از مبارزه‌ بر نداشت‌ و ضمن‌ تحصيل‌ و تحقيقات‌ علمي‌، با آيت‌ الله‌ صدوقي‌، جلسات‌ مخفيانه‌اي‌ ترتيب‌ داد كه‌ طي‌ آن‌، به‌ تشويق‌ افراد براي‌ مبارزه‌ و احياي‌ نام‌ امام‌ خميني‌(ره‌) در آن‌ ديار مي‌پرداخت‌.
پس‌ از پيروزي‌ انقلاب‌ اسلامي‌ نيز، فعاليتهاي‌ سياسي‌ آيت‌ الله‌ فاضل‌ ادامه‌ داشت‌. ايشان‌ در هر جا كه‌ لازم‌ بود، با حمايت‌ از مواضع‌ امام‌ خميني‌(ره‌) و رهبر معظم‌ انقلاب‌، حضرت‌ آيت‌ الله‌ خامنه‌اي‌، توطئه‌هاي‌ دشمن‌ را افشا و مردم‌ را به‌ حمايت‌ و اطاعت‌ رهبري‌ و حفظ‌ ارزشهاي‌ نظام‌ دعوت‌ مي‌كرد. او بارها در جبهه‌هاي‌ نبرد حق‌ عليه‌ باطل‌ حضور يافت‌ و باعث‌ دلگرمي‌ رزمندگان‌ اسلام‌ شد.
از جمله‌ مسؤوليتهاي‌ او پس‌ از انقلاب‌ به‌ نمايندگي‌ در دورة‌ اول‌ مجلس‌ خبرگان‌ از استان‌ مركزي‌ مي‌توان‌ اشاره‌ كرد. استاد فاضل‌ لنكراني‌ پس‌ از رحلت‌ آيت‌ الله‌ العظمي‌ اراكي‌، با اعلام‌ جامعه‌ مدرسين‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌ به‌ عنوان‌ نخستين‌ نفر و با اكثريت‌ آراء، از مراجع‌ تقليد شناخته‌ شد.

تالیفات:

ایشان در كنار تدریس و تربیت طلاب علوم دینی كتاب های بسیاری از خود به یادگار گذاشته اند كه به برخی از آثار ارزشمند ایشان اشاره می شود :

كتاب « تفصیل الشریعه » (عربی ) كه شرحی است بر كتاب « تحریرالوسیله امام خمینی » و تاكنون 30 مجلد از آن به شرح ذیل به چاپ رسیده است .

1
ـ الاجتهاد و التقلید(عربی )
2
ـ الصوم و الزكاه (عربی )
3
ـ الخمس و الانفال (عربی )
4
ـ الزكاه (عربی )
5
ـ المكاسب المحرمه (عربی )
6
ـ الاجاره
7
ـ المضاربه و الشركه و المزارعه و المسافاه و الدین و الرهن و الحجر و الضمان و الحواله و الكفاله و الوكاله و الاقرار و الهبه (عربی )
8
ـ الوقف و الصدقه والوصیه والایمان والنذور و العهد(عربی )
9
ـ الكفارات و الصید و الذباحه (عربی )
10
ـ النكاح (عربی )
11
ـ الطلاق و المواریث (عربی )
12
ـ القضا و الشهادات (عربی )
13
ـ القصاص (عربی )
14
ـ الحدود(عربی )
15
ـ 20 ـ الحج (عربی )5 جلد
21
ـ 24 ـ اللهاره (عربی ) 4 جلد
25
ـ الصلاه (عربی )
26
ـ الدیات (عربی )
27
ـ الغصب واحیا الموات (عربی )
28
ـ النجاسات واحكامها(عربی )
29
ـ المیاه (عربی )
30
ـ احكام التخلی والوضو(عربی )

دیگر تالیفات :
31
ـ حاشیه بر كتاب « العروه الوثقی » (عربی )
32
ـ 34 ـ نهایه التقریر تقریرات درسی آیه الله بروجردی در بحث نماز (در 3 جلد عربی )
35
ـ حاشیه بر كتاب الطهاره مصباح الفقیه محقق همدانی (عربی )
36
ـ شرح فروع « الاجتهاد و التقلید » از كتاب العروه الوثقی (عربی )
37
ـ المسائل المستحدثه (عربی )
38
ـ رساله ای در حكم نماز در لباس مشكوك (عربی )
39
ـ رساله ای در خلل (عربی )
40
ـ الاحكام الواضحه (فتاوای عربی )
41
ـ احكام الحج حاشیه بر كتاب حج و تحریرالوسیله (عربی )
42
ـ القواعدالفقهیه (عربی )
43
ـ 44 ـ معتمدالاصول ـ تقریرات درسی امام خمینی ـ در دو جلد
44
ـ 48 ـ تبیان الاصول ـ تقریرات درسی معظم له ـ در چهار جلد (عربی ) كه یك جلد آن به چاپ رسیده است .
49
ـ رساله ای در قاعده فراغ و تجاوز (عربی )
50
ـ 66 ـ تقریرات درس خارج اصول ایشان در 16 جلد (فارسی ) به نام سیری كامل در اصول فقه
67
ـ رساله توضیح المسائل (فارسی )
68
ـ مناسك حج (فارسی )
69
ـ مدخل التفسیر در علوم قرآن (عربی )
70
ـ تفسیر سوره حمد (عربی )
71
ـ تقیه مداراتی (فارسی )
72
ـ آیین كشورداری از دیدگاه امام علی (ع )
73
ـ عصمت انبیا
74
ـ مجمع الفهارس ـ مجموعه فهرست های بحارالانوار الغدیر و المیزان
75
ـ اهل البیت (ع ) یا چهره های درخشان در آیه تطهیر
76
ـ ائمه اطهار(ع ) یا پاسداران وحی در قرآن كریم (این دو كتاب را به همراهی مرحوم آیت الله اشراقی نگاشته اند . )
77
ـ مناسك الحج
78
ـ استفتاات حول الحج
79
ـ استفتاات حج
80
ـ جامع المسائل (مجموعه ای از استفتاات ) در دو جلد
81
ـ الدوله الاسلامیه (عربی )
82
ـ حماه الوحی (عربی )
83
ـ ثلاث الرسائل (عربی )
84
ـ پنج پیام
85
ـ خمس نداات (عربی )

استعداد فراوان آیت الله العظمی فاضل لنكرانی سبب شد تا در سن 25 سالگی به درجه والای اجتهاد رسید.
از زمانی كه حضرت امام خمینی مبارزات سیاسی خود را علیه ظلم و فساد حكومت طاغوتی پهلوی آغاز كرد آیت الله العظمی فاضل لنكرانی یكی از یاران و همراهان امام خمینی بود و قدم به قدم در صف مجاهدان و حامیان انقلاب اسلامی فعالیت داشت.
مرحوم آیت الله العظمی فاضل لنكرانی در كنار تدریس و تربیت طلاب علوم دینی كتاب های بسیاری از خود به یادگار گذاشت كه « تفصیل الشریعه » كه شرحی است بر كتاب « تحریرالوسیله امام خمینی » و تاكنون 30 مجلد از آن چاپ شده است از آن جمله می باشد.

حضرت آية‌الله العظمي ‌فاضل‌، روز شنبه 26 خرداد ماه 1386 در سن 76 سالگي دعوت حق را لبيك گفت.
خداوند او را با اولياء الله‌ محشور كند انشاء الله

وصیت نامه:

بسم الله الرحمن الرحیم آخرین وصیت اول ماه رمضان المبارک ۱۴۲۷ (مطابق سوم مهرماه ۱۳۸۵ )
کتابه‌ای اینجانب در شرح «تحریرالوسیله» حضرت امام خمینی (قدس سره) به نام «تفصیل الشریعه» قسمت مهم آن را که چاپ شده و شاید تابحال در حدود سی جلد باشد طبق مصلحت عمل شود البته به راحتی در دسترس فضلایی که بالفعل از آنها استفاده می‌کنند قرار داده شود و قسمت دیگر را چاپ نموده و به همین کیفیت عمل نمایید.
کتاب‌های چاپی اینجانب که قسمتی در منزل مسکونی باجک وجود دارد و قسمتی در اطاق بزرگ حسینیه مرحوم والد و قسمتی در جائی که اینجانب معمولا روزها در آنجا می‌نشینم در درجه اول میل دارم که همه آنها را در یکجا جمع نموده و مورد مراجعه مراجعین قرار گیرد البته برخی از آنها را که بنده زاده محمدجواد برای کتابخانه شخصی خود نیاز دارد می‌تواند برای آنجا بردارد و در درجه دوم هر جا که صلاح باشد.
حسینیه که به عنوان دفتر اینجانب معروف است وقف شرعی برای مرحوم آیت‌الله والد (قدس سره) می‌باشد
میل دارم روضه جمعه و دهه اول محرم و ایام فاطمیه در آنجا برگزار شود و چنانچه به علتی مانند سیل و زلزله و واقع شدن در مسیر خیابان و امثال آنها امکان نداشته باشد در محل دیگری برگزار نمایید.
اموالی را که از این حقیر باقی می‌ماند یا در شهریه طلاب حوزه علمیه قم صرف شود و یا در اداره مؤسسه مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام و تشخیص آن بعهده وصی اینجانب می‌باشد البته در شهریه لازم نیست تمام و بنحو کمال داده شود بلکه بمقدار مصلحت.
میل دارم که در لندن که دروازه دنیا و خانه دوم همه کشورها است مؤسسه‌ای برای ترویج مکتب اهل بیت علیهم السلام و نشر معارف شیعه اثنی عشریه تاسیس گردد. لازم است تذکر دهم که محمدجواد و احمدآقا که سالیان درازی است دفتر اینجانب را به صورت آبرومند اداره می‌کنند و اجرتی دریافت نمی نمایند مورد تشکر اینجانب هستند چون کار آنها بالمآل مربوط به آقا امام زمان ـ عجل الله تعالی فرجه الشریف ـ می‌باشد. خانه مسکونی فعلی در محله باجک کوچه ۸ متری رضوی ملک خانواده محترم حاجیه خانم لاجوردی می‌باشد خانه و لوازم و امکاناتی که در آنجا وجود دارد از قبیل فرش و ظرف و کولر و امثال آن به ایشان داده شود. وصی حقیر در جمیع موارد فوق بنده زاده محمدجواد می‌باشد و ناظر احمدآقا. چنانچه فرزندان من بخواهند رضایت مرا در آن عالم از دست ندهند از هرگونه اختلاف بپرهیزند بالخصوص در امور مالی دنیوی بی ارزش که موجب از بین رفتن آبروی اینجانب و آبروی خودشان در میان مردم و جامعه می‌باشد و ضمنا معلوم باشد تمام اموالی که باینجانب ارتباط دارد هیچ کدام مال شخصی اینجانب نیست بلکه مربوط به سهمین می‌باشد و هیچ کدام از ورثه در این اموال حقی ندارند.
محمد فاضل لنکرانی