کلام جدید استاد یوسفیان - جلسه 8

 در تاریخ ۱۸ فروردین ۱۳۹۷ ۲۲۶ بازدید
چکیده نکات

جلسه هشتم ترم دوم استاد یوسفیان گروه چهارم سال 93

عنوان درس: کلام جدید

استاد: حجت الاسلام یوسفیان

جلسه هشتم: 25 / 1 / 94

بسم الله الرحمن الرحیم

نقد دیدگاه فروید درباره منشأ دین

شيوه روانکاوي فرويد و تأکيد بسيار بر غريزه جنسي با نقدهاي فراواني روبه ‌رو شده و مخالفاني نام‏آور داشته است .

از نظر همه ناقدان، برجسته‏ترين اشکال‏ کار فرويد آن است که با بررسي و معاينه چند نفر از کساني که داراي رفتاري نابهنجارند، به تعميمي گسترده دست مي‏زند و به آن ابعادي جهان‏شمول مي‏دهد.

نقد دیدگاه فروید دربارة منشأ دین

يکي از روان‌شناسان

اين واقعيت که تعدادي از روان‌نژندان (يا افرادي که ... به ناهنجاري‌هاي خود علاقه‌مند شده و تحت روانکاوي قرار گرفته‌اند) انگيزه‌هاي جنسي دوران کودکي خود را به ياد مي‌آورند، اين به هيچ‌وجه ثابت نمي‌کند که انگيزه‌هاي مزبور عمومي هستند.

جدا از اين واقعيت که بعداً به وسيله خود فرويد کشف شد که در بسياري يا در بيشتر اين موارد «حافظه» «توهم‌آميز» است، و تصورات آنها در واقع نوعي «خيال‌پردازي» است.

شواهد به دست آمده از مشاهده مستقيم کودکان بهنجار نشان داده که وجود انگيزه‌هاي جنسي که متوجه يکي از والدين باشد، از همه بي‌پايه‌تر است

روانکاو سوئيسي، کارل گوستاو يونگ ـ که در آغاز از دوستان و شاگردان فرويد به شمار مي‌رفت ـ دين را نه گونه‏اي از روان‌رنجوري، بلکه ‏جايگزين و بديلي براي آن مي‏داند.

برخي ديگر بر اين باورند که شباهت‏هايي ظاهري که ‏فرويد ميان روان‏رنجوران و دينداران بر مي‏شمارد، در بسياري از دانشمنداني که انديشه خود را غرق مسئله‏اي علمي ساخته‏اند نيز به چشم مي‏خورد.

اندیشه فروید بیشتر در چارچوب فرهنگ مسیحی شکل گرفته است و قابل تعمیم به‏ ادیان دیگر نیست .

برای مثال، رابطه پدرگونه خدا با انسان - به معنای خاص خود - ویژه مسیحیت است و فروید - به اعتراف خود - توجیهی برای ادیانی که ایزدبانوها را می‏پرستند، ندارد.

داستان پدرکشی انسان‏های نخستین خاستگاهی جز حدس و گمان ندارد؛ به گونه‏ای که ‏برخی آن را گزارشی خیال‏پردازانه و قصّة پریان خوانده‏اند.

به طور کلي، بهره‌گيري از افسانه‌هاي کهن و ساخت و پردازش افسانه‌هاي نو براي تبيين و تأييد نظريه‌اي به ظاهر علمي، ارزش تحليل‌هاي فرويد را به شدت مي‌کاهد.

برای مثال، علاوه بر مواردی که گذشت، در یک‌جا می‌گوید: بي‌شک شما خيلي تعجب مي‌کنيد اگر بشنويد پسرهاي کوچک غالباً بيم آن دارند که مبادا پدرشان آنها را بخورد.