منابع و مبانی تفسیر فریقین - جلسه 10

 در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۹۶ ۲۱۰ بازدید
چکیده نکات

جلسه دهم ترم اول استاد نجارزادگان گروه چهارم سال 93

موضوع درس: بررسی تطبیقی تفسیر فریقین

استاد: حجة الاسلام نجار زادگان

جلسه دهم: 8 / 10 / 93

بسم الله الرحمن الرحیم

در ادامه بحث به نقش عقل در تفسیر اشاره می کنیم.

عقل 5 نقش در تفسیر دارد .

تفاوت میان روش و گرایش:

روش تفسیر قرآن به قرآن یا روش تفسیر قرآن به روایت: اگراولویت را به آیات دادی، تفسیر قرآن به قرآن می شود.

گرایش در تفسیر قرآن به قرآن: گاهی تفسیر قرآن با احکام یعنی با گرایش فقهی یا گرایش تاریخی ، انجام میشود.

کارکرد عقل در تفسیر:

1 قوه درک بدیهیات: بدیهیات در عرف محاوره، بعهده مخاطب گذاشته می شود.

2 -  قوه تشکیل قیاسی منطقی: در قرآن مقدم گفته تالی را نگفته است این را بعهده عقل گذاشته است مثل آیه لوکان فیهما ..نقش عقل قیاسی های منطقی را تشکل بدهد .

3 قوه استنباط: تفسیر به معنی کشف مراد خدا از ظواهر الفاظ است

تا اینجا اختلاف نبود ، بعد از این اختلاف پیش میآد ، اصولین و مفسرین میگویند: عقل ما بعنوان قوه استنباط حجت است اما اخباریون، از شیعه و اهل حدیث از اهل سنت قائلند که عقل حجت نیست.

 4 قوه تأویل : گرایش کلامی در تفسیر قبل از اینکه بریم سراغ سایر ایات.

5 قوه کشف حسن و قبح فعل

1 - افعال به خودی خود دارای حسن و قبح هستند.

2 عقل می تواند حسن و قبح را کشف کند

3 عقل می تواند ملازمه درست بین کشف خودش و حکم شارع به دست آورد.

سوال:

کشف عقل چه کاربردی دارد ؛ وقتی عقل را حجت بدانیم اثرش در کدام آیات بیشتر ظاهر می شود؟

جواب

در آیات جبر و اختیار ثمره اش ظاهر می شود. مثال لایئسل عما یعفل وهم یسئلون ، انسان مورد باز خواست قرار می گیرد ، ولی خداوند مورد باز خواست قرار نمی گیرد.

اگر قائل به حجیت این عقل باشیم عقل می گوید: درست است که خدا مورد بازخواست قرار نمی گیرد، اما خداوند کاری نمی کند، حکیمانه نباشد.

اشاعره می­گوید: آیه اطلاق دارد ، حق تاویل ندارید، آیه علی الله قصد سبیل ؛ برخداست راه میانه نشان بدهد ، از لحاظ اعتقادات و اخلاق و رفتار این طور باشی، اگر کار ها را انجام دادی در مسیر قصد سبیل هستی.