فرق انحرافی - جلسه 9

 در تاریخ ۲۰ اسفند ۱۳۹۶ ۱۷۳ بازدید
چکیده نکات

جلسه نهم ترم اول استاد محسن طبسی گروه پنجم سال 93

عنوان درس: وهابیت

استاد: حجة الاسلام محمد محسن طبسی

جلسه نهم 8/10/93

بسم الله الرحمن الرحیم

- تاریخچه سلفیه

عثمانیه

اصحاب حدیث افراطی

حنابله بغداد به سرپرستی بربهاری

ابن تیمیه در دمشق در قرن 7 و 8 هجری

محل تولد: حرّان ولی در 3 یا 4 سالگی به دمشق هجرت کرد

خاستگاه و محل تربیت: شام-دمشق که اقتضای انحراف را داشت چون محل زندگی نواصب و امویین بود.

روزگار و شرایط دوران حیات ابن تیمیه:

- سیاسی

سقوط دولت ایوبیان (صلاح الدین ایوبی) در شامات

روی کار آمدن دولت ممالیک  بَحریه و بُرجیه در شامات و مصر

حمله مغول به کشورهای اسلامی

سقوط خلافت بنی عباس توسط مغول

روی کار آمدن دولت شیعی اثنی عشری ایلخانیان  در عراق

- اجتماعی و فرهنگی

اختلاط اقوام و نژادهای مختلف با ادیان و مذاهب گوناگون خصوصا در زمان ایوبیان

آزادی مذهبی و فرهنگی به دلیل ورود اقوام مختلف در اثر جنگهای صلیبی

وجود آداب و رسوم مختلف

- اقتصادی

رونق اقتصادی فراوانی وجود داشت هر چند توام با حمله مغول شد.

- فکری و علمی

اوج مباحث علمی اهل سنت در این دوره

وجود مدارس متعدد شافعی، مالکی، حنفی، حنبلی و اهل حدیث در دمشق

وجود مذاهب اربعه شافعی، مالکی، حنفی و حنبلی

وجود فرقه های کلامی مانند اشعری، معتزلی و جهمیه

وجود جریان های عقل گرا و فلسفی

وجود جریان ها و طریقت های صوفیان مثل شاذلیه، رَفاعیه، احمدیه

وجود شیعه و فرقه های شیعی مانند اثنی عشریه، اسماعیلیه، نُصَیریِّه، دَروزیه

وجود ادیان مختلف مانند یهودیت و مسیحیت

شخصیت: خانواده وی از مبرزین فقه حنبلی بودند و خود وی شخصیتی جنجالی داشت که ازدواج نکرد.

- دیدگاه مثبت:

سلفی های و وهابیت که وی را تقدیس می کنند: به او شیخ الاسلام و محیی السنه می گویند

گروهی از شیعیان تاریخ محور و اهل سنت که از او نقد خاصی نمی کنند: به او متجدد و فقیه نو اندیش می گویند. مانند اخوان المسلمین و دکتر پاکتچی (مقاله ایشان مدخل ابن تیمیه)

- دیدگاه منفی:

اکثریت شیعه و اکثریت اهل سنت: به وی ناصبی، شیخ النواصب، زندیق، منافق و سفیه می گویند

- شاگردان و همفکران معاصر

هواداران: افکار و مبانی وی را قبول ندارند ولی از وی تعریف می کنند

مزّی در تهذیب الکمال مطابق با عقاید ابن تیمیه نیست. وی شافعی مذهب است

ذهبی در سیر اعلام النبلاء که در مساله زیارت قبور و توسل را به شدت وی را رد می کند

ابن کثیر در البدایه و النهایه که روز شمار ابن تیمیه را ذکر می کند

بِرزالی صاحب المقف الکبیر معروف به تاریخ بِرزالی

ابن شاکر کتبی صاحب کتاب فوات الوفیات

همفکر: تفکرات ابن تیمیه را کاملا هضم کردند

ابن قیم جوزی

- فعالیتها و عملکردها

ورود به مسائل سیاسی کشور که سبب تبعید، زندان، حصر و شلاق برای وی شد

تشکیل گروه اجرایی امر به معروف

مبارزه با آداب و رسوم رایج در شامات

مقابله با علما و مذاهب اهل سنت

فتوا به حرمت قصد زیارت قبر پیامبر صلی اله علیه و آله

فتوا به حرمت توسل به پیامبر صلی اله علیه و آله

فتوا به جنگ علیه مغول و شیعیان

- مواضع علمی

در برابر غیر مسلمین (مسیحیت و یهودیت)

در برابر مسلمین

اهل سنت

مذاهب اربعه اهل سنت: در کتاب مجموعه الفتاوی

فرقه های کلامیه اهل سنت: در کتاب الحمویه الکبری و العقیده الواسطیه

جریانهای عقلی و فلسفی: درء تعارض النقل و العقل و الرد علی المنطقیین و الفلاسفه

طریقت های صوفیانه: کتابهای متعددی در این زمینه دارد اولیاء الرحمن و اولیاء الشیطان

شیعه

اثنی عشری

اسماعیلیه

موضع علمی وی علیه شیعه با نوشتن منهاج السنه النبویه محقق شد که در مقابل کتاب منهاج الکرامه فی معرفه الامامه نوشته علامه حلی نوشته شد

موضع عملی وی علیه شیعیان به این صورت بود که فتوای به جنگ داد در مناطق جُبَیر و کَسَروان لبنان بود و خود هم در این جنگ ها شرکت می کرد

- مواضع علماء علیه ابن تیمیه: که مخالفین در غالب حکم، مناظره یا ردیه مکتوب علیه وی اقدام کردند

معاصرین ابن تیمیه

اهل سنت

شافعی ها بیشترین ردیه های را علیه ابن تیمیه نوشتند

حنابله در مرحله بعدی موضع گرفتن

احناف در مرحله بعد

مالکی ها در رده بعدی بودند

شیعه: به علت مشکل شدید ابن تیمیه با اهل سنت شیعیان اصلا وارد نشدند

غیر معاصرین ابن تیمیه

اهل سنت

شافعی ها در درجه اول

صوفیه در درجه دوم

شیعه

- محورهای مخالفت

مباحث فقهی

مباحث کلامی

مباحث اهل بیت و پیامبر علیهم السلام