مهدویت - جلسه 11

 در تاریخ ۲۰ اسفند ۱۳۹۶ ۲۴۰ بازدید
چکیده نکات

جلسه یازدهم ترم اول گروه پنجم سال 93

عنوان درس: مهدویت

استاد: حجة الاسلام فهیمی

جلسه یازدهم

بسم الله الرحمن الرحیم

شرایط و علائم ظهور

اما شرایط ظهور:که تحقق ظهور حضرت وابسته به وجود این شرایط است وتا محقق نشوند،ظهور در کار نیست.اما علائم:نشانه ها وپدیده هایی است که مربوط به ظهورند وما را به ظهور راهنمایی می کنند وبر اساس پیش بینی های ائمه(ع) قبل ظهور ویا در آستانه ظهور رخ می دهند وتحقق آنها نوید بخش ظهورست.از مهمتریت تفاوتهای علائم ظهور وشرایط ظهور:علائم فقط جنبه کاشفیت دارند(که ظهور نزدیک است)اما شرایط محقق ظهورند وثانیاً علائم لازم نیست در یک زمان جمع شوند اما شرایط باید در یک زمان جمع باشند تا ظهور تحقق یابد وثالثاً علائم ظهور از بین رفتنی هستند ولی شرایط باقی اند ورابعاً ما در شرایط وظیفه امادگی داریم ولی در علائم نه.عالم سبب ومسبب است ورخ دادن هر پدیده مشروط به شرایطی است وموانع هم نباید باشد:انقلاب هم یک پدیده اجتماعی است که نیاز به جمع شدن شرایط است وانقلاب حضرت هم با تحقق شرایط ظهورش امکان پذیر است.

اما شرایط ظهور:1-یک قانون جامع:که هر جنبشی برای موفقیت نیاز به برنامه دارد(یک قانون برای ناهنجاری موجود وبرنامه ای برای تحقق ارزشها) وحضرت قرار است دین وقانون جدش پیامبر(ص) طرح کند ودعوت به قران کند.2-رهبری انقلاب:که نقش مهمی دارد ولازم است آگاه به عالم ،آشنا به اهداف و..باشد.حضرت به سرچشمه وحی متصل وثقل قران ووارث علم اجدادش وانبیای گذشته اند.3-یاران:انقلاب نیاز به آن دارد که باید ایمان به هدف ،به رهبری و..داشته وبدون یار،رهبر نمی تواندموفق باشد.یاران بینش قوی دارند وخدا را به حقش شناخته اند ودلهایشان مثل آهن هیچ تردیدی ندارد واهل جدیت در طاعت خدا هستند وزمزمه عبادتشان مثل کندوی زنبور است ومثل شیر خارج شده از بیشه هستند وهر کدام حریف چهل نفر می شوند.4-آمادگی وپذیرش عمومی:تا کربلا تکرار نشود وچون حکومت جهانی است باید پذیرش داشته باشند:اگر این شرایط همه با هم (دو شرط اول محقق شده وبعدی ها نیز به تلاش مردم بسته است) جمع شوند ظهور تحقق می یابد وما در شرایط وظیفه آمادگی داریم اما در علائم نه.علائم:کتابهای زیادی در آن نوشته اند وحتی مستقلاً:نوابغ الدهور فی علائم الظهور آیت الله میر جهانی-موسوعه شهید صدر در تاریخ غیبت-نشانه هایی از دولت موعود نجم الدین طبسی-نشانه های ظهور آیت الله خادمی شیرازی-نشانه های ظهور سید حسین تقوی-نشانه های اجتماعی ظهور زواره ای-شش ماه پایانی احمد-تأملی نو در نشانه های ظهور نجم الدین-روایات یمانی نجم الدین-فقه علائم ظهور آیت الله سنم-تأمل در نشانه های حتمی ظهور دکتر آیتی-ندای آسمانی زمانی.

علائم:در روایات درباره علائم ظهور از کلماتی استفاده شده که عمدتاً چهار کلمه است:1- علامت:در بسیاری از روایات این کلمه است مثلاً خمس علامات.2- آیة(نشانه آشکار) که جمعش آیات می شود3- قُدَام( از قدم یعنی چیزهایی که جلوتر می آیند)4-قبل:مثل قبل هذا الامر سفیانی.

تقسیمات علائم:در تقسیمی به نشانه های حتمی وغیر حتمی تقسیم شده است-در تقسیمی به نشانه های متصل(علاماتی که متصل ونزدیک ظهور است مثل قتل نفس زکیه) ومنفصل(فاصله اش مشخص نیست مثل اختلاف بنی عباس)-در تقسیمی به نشانه های عادی وغیر عادی(مثلاً خروج سفیانی عادی است وصیحه آسمانی غیر عادی است)-در تقسیمی به نشانه های آسمانی(مثل کسوف در ماه رمضان) وزمینی(مثل قتل نفس زکیه)-در تقسیمی به علائم عام(اوضاع عمومی قبل از ظهور رابیان می کند مثل زیاد شدن فساد ونا امنی) وخاص(مثل موارد حتمیه)-در تقسیمی به نشانه هایی که تاکنون رخ داده ونداده(این تقسیم کار هر کسی نیست مگر قرینه حتمی باشد).

پرداختن به علائم ظهور چه آثاری دارد؟1- امید بخشی:آشنایی با علائم ظهور نور امید را قوی می کند.2-آماده شدن برای ظهور:هر کس شخصیت روحی واجتماعی وفردی خود را آماده می کند.3-جلوگیری از انحرافها وشناخت مدعیان دروغین(با بررسی درست علائم،با هر صدایی فریب نمی خوریم).اما رابطه بین بحث علائم ظهور با بحث بداء: بداء یکی از اصول اعتقادی ماست ومعنای لغوی آن آشکار شدن است که آیا در مورد علائم ظهور رخ می دهد؟ ما دو نوع علائم داریم:حتمی وغیر حتمی ودر روایات هم آمده است.رخ دادن بداء در علائم حتمی غیر قابل قبول است،مگر در خصوصیات مثل مکانها ودیر وزود شدن و...البته توجیهی وجود دارد که ما یک ظهور داریم ویک قیام.قیام بعد ظهور است وفاصله بین آنهاست.ما روایاتی داریم که خداوند امکان دارد در یک شب امر ظهور را اصلاح کند واز طرفی روایاتی داریم که ما منتظر رخ دادن علائم باشیم .در برخی روایات ظهور را ناگهانی می داند؛پس چطور اینها قابل جمع هستند؟علامتهای متصل به ظهور را جزو فرایند ظهور حساب کنیم،چون با فاصله کمی از ظهور رخ می دهد واما قیام با فاصله رخ می دهد.علائم عام وخاص:اما نمونه ای از علائم عام:ظهور فتنه ای سخت(مثل روایت اما رضا(ع) در این باره) وگسترش ظلم وستم وقتل وغارت بین مردم که سلب آسایش وناامنی می آورد وزیاد شدن فساد وبی بندوباری(روایات کافی ج 5) وزیاد شدن بلاها وشیوع بیماری ها(مثل مرگ سفید که تفسیر به طاعون شده) وزیاد شدن یأس وناامیدی(که در روایت امام رضا(ع) دعوت به صبر شدیم وفرج با ناامیدی است).علائم خاص هم مثل نشانه های حتمی.

اما علائم حتمی

1-ندای آسمانی: صدایی که توسط جبرئیل از آسمان بلند می شود وحضرت را با اسم ونسب وحقانیت صدا می زند (ظهور بعد از آن رخ می دهد) که با الفاظ صیحه،فزع و...آمده است وآیاتی بر آن تطبیق شده است مثل آیه 4 سوره شعراء وآیه 42 سوره ق.ندای آسمانی در زمان پیامبر(ص) هم رخ داده است(مثل لا سیف الا ذوالفقار ولا...) ویا در روز شهادت حضرت امیر(ع) هم رخ داده است(قد قُتل مرتضی...).ندای آسمانی نشانه حتمی است ودر روایات محتوم آمده است وترکیب نفی وحتی آمده(لا..حتی ینادی...)و واژه لابد هم آمده واز نظر سند احادیثی که معتبرند،این را از نشانه های حتمی می داند ووقوع این نداء را در شب بیست وسوم ماه رمضان دانسته اند(که قطعی نیست) ودر روایات، ندا دهنده را جبرئیل دانسته اند واین که در ماه رمضان است روایات زیادی داریم.محتوای ندا دو چیز است:در ندای اول نام ونسب حضرت ودر ندای دوم بر حق بودن حضرت امیر(ع) واولاد وپیروانش را بیان می کند واما محتوای انشایی آن دستور اطاعت از حضرت را می دهد.مخاطبان ندا همگانی هستند( روایت از امام صادق(ع) هست که همه این ندا را می شوند) وهر قومی به زبان خودش می شنود وهمه یکنواخت ویکسان می شنوند بدون تأثیر دوری ونزدیکی.

2- سفیانی:تعابیر محتوم ولابد منه و..آمده است.او از خاندان ونوادگان ابوسفیان است(وشاید روش آنها را در دشمنی با اهل بیت(ع) را دارد نه نسبت قومی).زمان خروج سفیانی،ماه رجب وهم زمان با خروج یمانی است واز مناطق خشک  شام(فلسطین-اردن-سوریه-لبنان)می آید وآنجا را اشغال کرده وحاکم می شود وسپس به عراق می رود ودر شمال سوریه جنگی می شود واو در شام به دست حضرت ویارانش کشته می شود. آیا سفیانی واژه نمادین نیست که اشاره به یک نوع جریان انحرافی باشد؟ این طور نیست ودر روایات اسم ونسب ووضعیت ظاهری او ومکان خروج او را بیان می کند که نشان گر این است که او شخص معینی است.

3-خسف بیداء: خسف یعنی فرو رفتن زمین وبیداء اسم سرزمینی بین مکه ومدینه است.پس حادثه ای است که سپاه سفیانی را در آنجا می بلعد.در قرآن خسف قارون نقل شده است(قصص).در روایتی آمده(در بحث محمد بن عبدالله ملقب به نفس زکیه که از حضرت پرسیدند کا آیا اجازه همراهی می دهید) که مادامی که آسمان وزمین آرام است شما هم آرام باشید تا خسف بیداء شود.

4-یمانی: از اهل یمن است واز آنجا هم خروج می کند وزمان آن را در سال وماه وروز خروج سفیانی می دانند.نسب یمانی از فرزندان زید معرفی شده است که روایتش ضعیف می باشد.بهترین پرچم وهدایتگرترین شناخته شده است چون که دعوت به حق می کند.

5-قتل نفس زکیه: تعبیر غلام من آل محمد آمده است،یعنی انسان پاک وکشته شدنش اثر مهمی دارد که در روایات به سید حسنی تطبیق داده شده است.مکان کشته شدنش را بین رکن ومقام وزمانش را 15 روز قبل قیام حضرت آورده اند.فریقین نقل کردند که مردمی از مشرق زمین قیام می کنند وزمینه قیام حضرت را فراهم می آورند واما در روایات،خروج سفیانی ویمانی وخراسانی را هم زمان می دانند.سفیانی سپاه 70 هزار نفری به کوفه می فرستد که قتل وغارت کرده وسپاهی از خراسان(عده ای از اصحاب حضرت در آن هستند)برای دفاع می آیند.شهر قم نقش محوری در زمینه ظهور دارد. در روایت امام صادق(ع) در علائم ظهور آمده که کوفه خالی از علم می شود ودر قم آشکار می شود.نکته در آسیب شناسی مهدویت:در تطبیق افراد نیاز به تشخیص روایت وزمانه هست وقضاوت زود درست نیست.