مهدویت - جلسه 8

 در تاریخ ۲۰ اسفند ۱۳۹۶ ۲۲۵ بازدید
چکیده نکات

جلسه هشتم ترم اول گروه پنجم سال 93

عنوان درس: مهدویت

استاد: حجة الاسلام فهیمی

جلسه: هشتم

بسم الله الرحمن الرحیم

شبهه ای در مورد غیبت

چرا امر غیبت برای امامان قبلی صورت نگرفت و خداوند آنان را حفظ نکرد؟

به سه دلیل غیبت برای امامان قبلی رخ نداده و برای امام زمان رخ داده است.

اولا: در زمان امامان قبلی هنوز احکام دین برای مردم تبیین نشده بود.

دوما: عالمانی هنوز پرورش نیافته بودند که احادیث و احکام دین را به مردم بگویند.

سوما: مردم با فقدان معصوم انس نگرفته بودند و آمادگی نداشتند.

غیبت باید در صورتی رخ بدهد که عوارض سوء این سه مطلب به حداقل برسد.

مثلا اگر غیبت برای امیرالمؤمنین علیه السلام رخ میداد بسیاری از مطالب هنوز برای مردم ذکر نشده بود و در واقع امیرالمؤمنین علیه السلام و امامان بعدی با وجود محدودیتهای موجود تا جاییکه میتوانستند احکام را تبیین می کردند خصوصا زمان امام باقر علیه السلام و امام صادق علیه السلام که این بستر بیشتر فراهم شد. ضمن اینکه عالمانی را در این مدت تربیت کردند و بین مردم به واسطه آنان معارف را نشر میدادند. ضمنا امر غیبت از زمان رسول خدا گفته شده بود و کم کم توسط  امامان بعدی عملا مردم را برای غیبت آماده میکردند. حضرت موسی بن جعفر علیه السلام بسیاری از عمرشان را در زندان بسر بردند و ارتباط فیزیکی با مردم نداشتند یا خیلی کم داشتند امام رضا علیه السلام هم تبعید شدند و امامان هادی علیه السلام و عسگری علیه السلام هم اگر چه بین شیعیان بودند مخصوصا خود را کمتر نمایان میکردند و خیلی وقتها از پشت پرده صحبت میکردند تا زمینه را برای غیبت امام زمان علیه السلام فراهم کنند تا مردم با غیبت و عدم ظهور امام مقداری انس بگیرند و با وجود این زمینه ها امر غیبت با عوارض کمتری رخ میدهد.

شبهه ای دیگر که مطرح میکنند این است که امام غایب چه فایده ای دارد؟

ما گفتیم که غیبت امام به منزله عدم ظهور است نه عدم حضور. ضمن اینکه این سؤال را از خود رسول خدا ص هم پرسیدند. جابر بن عبدالله انصاری از پیامبر میپرسد؟ فهل یقع لشیعته الانتفاع فی غیبته: آیا شیعیان در غیبتش از او فایده ای هم میبرند. که حضرت میفرماید: ای والذی بعثنی بالنبوة انهم ینتفعون به و یستنیرون بنوره کانتفاع الناس بالشمس و ان جل لها السحی: قسم به کسی که مرا به نبوت برانگیخت که شیعیان از او بهره مند میشوند و به نورش نورانی میشنوند مانند بهره مندی از نور خورشید آنگاه که ابر آن را پوشانده باشد. این روایت را هم از پیامبرص و هم از امام سجاد علیه السلام  و هم از امام صادق علیه السلام  و هم از خود امام زمان علیه السلام  داریم. یعنی از چهار معصوم این روایت نقل شده است. در احتجاج طبرسی خود امام زمان علیه السلام فرمودند: "و اما وجه الانتفاع بی فی غیبتی فکالانتفاع بالشمس اذا غیّبتها عن الابصار السحاب."

علامه مجلسی در شرح این حدیث هشت وجه شباهت ذکر کردند و از بزرگان دیگر هم اضافه کردند و سید حسینی کتابی با عنوان چهل شباهت امام زمان به خورشید را تحریر کرده اند. اینکه خورشید محوریت منظومه شمسی است و اینکه پشت ابر هم باشد باز انرژی بخش عالم است و اینکه خورشید همیشه پشت ابر نمی ماند و اینکه خورشید پشت ابر نمی رود بلکه ابر جلوی او را می گیرد و اینکه میتوان بالای ابرها رفت و موانع را کنار زد و ... .

اگر بخواهیم فوائد و وظایفی که مترتب بر وجود امام زمان علیه السلام در زمان غیبت هست فهرست وار ذکر کنیم عبارتند از اینکه:

اولا امام زمان علیه السلام واسطه فیض الهی هستند. ( این السبب المتصل بین الارض و السماء). این رشته اتصالی است که به برکتش دعاهای ما پذیرفته میشود و خداوند برکاتش را نازل میکند. اصلا بالاتر از این حرفها وجود عالم هستی به واسطه اینهاست. ( لولا الحجة لساخت الارض علی اهلها). یا این روایت که ( لو بقیت الارض یوما بلا امام منا لساخت باهلها و لعذّبهم الله بأشد عذابه)

پس امام، امان و لنگر عالم وجود است و خود حضرت فرمودند: انی لامان لأهل الأرض ... .

ایشان همانطور که قبلا ذکر شد به خادم پدرشان فرمودند: انا خاتم الأوصیاء و بی یدفع الله عز و جل من اهلی و شیعتی...

دو هدایت وجود دارد یکی تشریعی ( انا هدیناه السبیل اما شاکرا و اما کفورا) و دیگری تکوینی که هدایت باطنی است که ایصال الی المطلوب است. تمام انبیاء وظیفه شان هدایت تشریعی است اما هدایت تکوینی از شئونات امامه که برای خواص صورت میگیرد که شامل حال افرادی خاص میشود. در زیارت امام زمان میخوانیم: " السلام علیک یا نورالله الذی یهتدی به المهتدون"، پس در زمان غیبت امام زمان علیه السلام  حضرت هدایت تکوینی را هم به عهده دارند و دلها را هدایت میکنند و مخصوصا به اهل علم و نواب عام عنایت و توجه دارند. لذا می بینیم که به بسیاری از علماء ایشان توجه خاصی داشتند که شیخ مفید یک نمونه بارز است که امام زمان علیه السلام در نامه ای که برای ایشان می نویسد میفرماید که وظیفه تو فتوا دادن است و وظیفه ما این است که اگر اشتباه کردید اصلاح کنیم. یا جریان علامه حلی و دیگر علماء. آقای باقی اصفهانی نمونه های بسیاری از عنایات امام زمان علیه السلام را به علماء و طلاب گردآوری کرده اند و کتاب بسیار جالبی است. یا کتاب عنایت حضرت مهدی علیه السلام به مراجع که آیة الله کریمی جهرمی نوشته اند.

از دیگر فایده های امام غایب اثر امید بخشی است.

اینکه ما بدانیم امام علیه السلام  حضور دارند و حاضرو ناظرند و از حال ما باخبرند باعث میشود که در گرفتاریها امیدمان قطع نشود و توسل به حضرت داشته باشیم. آنچه که شیعه را در مقابل این همه عناد و دشمنی حفظ کرده همین امید و توجه به امام زمان علیه السلام است. خودشان فرمودند: "انا غیر مهملین لمراعاتکم ولا ناسین لذکرکم ولولا ذلک لنزل بکم ... ".

نکته دیگر امنیت بخشی است.

خداوند به پیامبر میفرماید که " و ما کان لیعذّبهم و انت فیه"، فرزندان پیغمبر هم همین گونه اند رسول خدا ص به امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: "الأئمة من ولدک بهم یستجاب دعائهم و بهم یصرف عنهم البلاء" . و خود امام زمان علیه السلام فرمودند که " انی امان لأهل الأرض کما ان النجوم امان لأهل السماء".

نکته دیگر اثر تهذیب نفس است.

قرآن می فرماید: " و قل اعملوا فسیر الله عملکم و رسوله و المؤمنون"، امام صادق علیه السلام فرمودند: مومنون، ائمه اطهار هستند. و اینکه امامان شاهد اعمال ما هستند. امام رضا علیه السلام  فرمودند که به خدا قسم اعمال شما هر صبح و شام بر ما عرضه میشود و ما در حق شما دعا میکنیم. اگر به این مطلب توجه کنیم و امام را همیشه حاضرو ناظر ببینیم میتواند عامل مؤثری در تهذیب نفس ما باشد.

نکته دیگر حفظ کیان شیعه است.

در طول تاریخ برای شیعه مصیبت بسیار رخ داده اما همیشه در تنگناها امام زمان علیه السلام عنایت خاص داشته اند که از آنها میتوان به قصه انار اشاره کرد که علامه مجلسی در بحار نقل کردند که قصه ای بسیار مفصل و جالب است. یا جریان مرحوم طالقانی و امام ره، یا قضیه مرحوم نائینی در جنگ جهانی دوم نقل میکنند که برای شیعیان ایران ناراحت بودند که به امام زمان علیه السلام توسل میکنند و در عالم خواب می بیند که یک دیوار به شکل نقشه ایران است که در حال فرو ریختن است که حضرت مهدی با اشاره خود آن را نگه میدارند و نمونه های این چنینی.

نکته دیگر پاسخگویی یه سؤالات علمی توسط ایشان است. برای نمونه جریان مقدس اردبیلی که مکررا ذکر شده است.

نکته دیگر بهره مندی از دعا و استغفار حضرت است از جمله از امام رضا علیه السلام نقل شده که فرمودند که هر روز و شب اعمال شما به ما عرضه میشود و ... . در دعای ندبه میگوییم: "وامنن علینا برضاه و هب لنا رأفته و رحمته و دعائه و ما ننال به سعة من رحمتک و فوزا عندک".

امام زمان علیه السلام باران رحمت الهی است که بر کویر جانها می بارد و ان شاء الله با دعاشان دلهای تفتیده ما را سبز و خرم کنند.

کتابهای تنها راه و نگین آفرینش در زمینه فوائد امام زمان علیه السلام مطالب بسیاری دارند (خصوصا کتاب تنها راه). همچنین کتاب موعود آسمانی (اثر سید مهدی شمس الدین) و کتاب عنایات امام زمان علیه السلام به علماء(محمدرضا باقی اصفهانی) و کتاب عنایات امام زمان علیه السلام به علماء و مراجع (آیة الله کریمی جهرمی) و کتاب میر مهر(پورسید آقائی) و کتاب چهل شباهت به خورشید (سید حسینی).