در تاریخ ۲۸ مهر ۱۳۹۷       ساعت ۱۳:۴۱       ۲۰۰ بازدید


متن سوال : آیا ولادت حضرت علی در کعبه واقعیت دارد؟


متن پاسخ :

مقدمه

با اینکه در طول تاریخ دشمنان حضرت علی(علیه السلام) سعی درپنهان کردن فضائل بیشمار حضرت داشته اند؛ اما با مراجعه به میراث حدیثی شیعه و سنی به خوبی می توانیم پی به فضائل بی شمار حضرت پی‌ببریم؛ همانطور که در کتب مختلف اهل سنت به آن تصریح شده است: «ما لأحد من الصحابه من الفضائل بالأسانید الصحاح مثل ما لعلی رضی الله عنه»؛(1) (در حق هیچ یک از صحابه، فضائلی که در حق علی، با سندهای صحیح وارد شده، نیامده است) و از جمله فضائل قطعی حضرت تولد حضرت در خانه خدا می باشد؛ اما متسفانه، برخی از مغرضین و دشمنان حضرت این فضلیت قطعی حضرت را زیر سوال برده‌اند، بر آن شبهاتی متعددی مطرح نموده اند که در ذیل به تعداد از آن‌ها اشاره می شود:

 1. انکار تولد در کعبه

اولین شبهه که مغارضین در مورد ولادت  امیرالمؤمنین (سلام الله علیه) در خانه خدا مطرح کرده اند این است که منکر تولد حضرت در چنین مکان مقدس شده‌اند و مدعی هستند، چنین اتفاقی نفتاده است و چنین حادثه واقعیت ندارد .

پاسخ

پاسخ شبهه فوق را هم می توان از منظر شیعه بیان کرد و هم از منظر اهل سنت:

الف: تولد حضرت علی در کعبه از منظر شیعه

با مراجعه به میراث حدیثی شیعه به خوبی می‌شود اثبات کرد که  ولادت امير مؤمنان (عليه السلام) در كعبه نه تنها از ديدگاه شيعيان قطعي و متواتر است؛ بلکه اجماعی نیز می‌باشد که در ذیل به جهت اختصار به تعدادی از اقول علمای شیعه در این رابطه اشاره می‌کنم:

1. شیخ مفید

 شیخ مفید در الارشاد خویش در باره تولد حضرت علی(علیه السلام) در کعبه چنین می‌نویسد: «ولد بمكة في البيت الحرام يوم الجمعة الثالث عشر من رجب سنة ثلاثين من عام الفيل ، ولم يولد قبله ولا بعده مولود في بيت الله تعالي سواه إكراما من الله تعالي له بذلك وإجلالا لمحله في التعظيم»(2)؛ (حضرت امير المؤمنين علي بن ابي طالب عليه السّلام در روز جمعه سيزدهم ماه رجب پس از سي سال از عام الفيل در خانه خدا در شهر مكه به دنيا آمد ، نه پيش از وي كسي در خانه خدا به دنيا آمده و نه بعد از آن حضرت. تولد امير مؤمنان عليه السّلام در خانه خداوند فضيلت و شرافتي است كه پروردگار بزرگ براي بزرگداشت مقام و منزلتش به آن حضرت اختصاص داده است).

2. سید رضی

سید رضی، نیز در باره ولات حضرت علی(علیه السلام) در خانه خدا چنین می آورد: «ولد ع بمكة في‏ البيت‏ الحرام‏ لثلاث عشرة ليلة خلت من رجب بعد عام الفيل بثلاثين سنة و أمه فاطمة بنت أسد بن هاشم بن عبد مناف و هو أول هاشمي في الإسلام ولده هاشمي مرتين و لا نعلم مولودا ولد في الكعبة غيره‏»؛(3) (حضرت علی(علیه السلام)  شب سیزده رجب سال سی عام فیل درمکه متولد شد، و مادرش فاطمه بنت اسد می باشد و او اولین هاشمی است که اسلام آورده است و ما مولد غیر از حضرت علی (علیه السلام) سراغ نداریم که در کعبه متولد شده باشد).

3. شیخ الطائفه طوسی

شیخ الطائفه طوسی دراین باره چنین می‌نویسد: «وُلِدَ بِمَكَّةَ فِي الْبَيْتِ الْحَرَامِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ لِثَلَاثَ عَشْرَةَ خَلَتْ مِنْ رَجَبٍ بَعْدَ عَامِ الْفِيلِ بِثَلَاثِينَ سَنَة».(4)

(در روز جمعه سيزدهم ماه رجب، سى سال پس از عام الفيل در خانه خدا در شهر مكه به دنيا آمد).

4. ابن بطریق

ابن بطریق یکی دیگر از اندیشمندان امامیه نیز باره ولادت حضرت در خانه خدا چنین می نویسد:

«ولد بمكة في بيت الله الحرام سنة ثلاثين من عام الفيل يوم الجمعة الثالث عشر من رجب ، ولم يولد قبله ولا بعده مولود في بيت الله تعالى سواه ، منا من الله سبحانه وتعالى عليه بذلك واجلاء لمحله في التعظيم».(5)

در روز جمعه، سيزدهم ماه رجب، سال سى‌ام از عام الفيل در خانه خدا در شهر مكه به دنيا آمد. قبل از او و بعد از او مولودي غير او در خانه خدا تولد نيافت. اين منتي از سوي خداوند براي او، همچنين بزرگداشت جايگاه او است.

5. طبرسی

مرحوم طبرسی از دیگر اندیشمندان شیعه در باره ولات حضرت علی(علیه السلام) در کعبه معظمه، چنین می نویسد:

«وُلِدَ بِمَكَّةَ فِي الْبَيْتِ الْحَرَامِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ الثَّالِثَ عَشَرَ مِنْ شَهْرِ اللَّهِ الْأَصَمِّ رَجَبٍ بَعْدَ عَامِ الْفِيلِ بِثَلَاثِينَ سَنَةً وَ لَمْ يُولَدْ قَطُّ فِي بَيْتِ اللَّهِ تَعَالَى مَوْلُودٌ سِوَاهُ لَا قَبْلَهُ وَ لَا بَعْدَهُ وَ هَذِهِ فَضِيلَةٌ خَصَّهُ اللَّهُ تَعَالَى بِهَا إِجْلَالًا لِمَحَلِّهِ وَ مَنْزِلَتِهِ وَ إِعْلَاءً لِقَدْرِهِ».(6)

در روز جمعه، سيزدهم ماه رجب، سى سال پس از عام الفيل در خانه خدا در شهر مكه به دنيا آمد. هيچ مولودي قبل از او و بعد از او در خانه خدا تولد نيافت. اين فضيلتي است که خداوند به جهت بزرگ داشت جايگاه علي عليه السلام و بلند گرداندن منزلتش، به او اختصاص داد.

ب: تولد حضرت علي (عليه السلام) در كعبه از منظر اهل سنت

علماي اهل سنت نيز ، ولادت حضرت علی(علیه السلام) در خانه خدا را  قطعي می دانند؛ حتي برخي از آن ها ادعاي تواتر نيز كرده اند كه در ذیل به نام چند تن از آن ها اشاره مي شود:

1 . حاكم نيشابوري (405هـ) :

حاکم نیشابوری در باره ولادت حضرت علی(علیه السلام) در کعبه چنین می نویسد: «فقد تواترت الأخبار أن فاطمة بنت أسد ولدت أمير المؤمنين علي بن أبي طالب كرم الله وجهه في جوف الكعبة»(7)؛ (روايات متواتري وارد شده كه فاطمه بنت اسد ، اميرمؤمنان علي بن ابي طالب - كرم الله وجهه - را در داخل كعبه به دنيا آورده است) .

معرفی شخصیت حاكم نيشابوري

برای پی بردن به اهمیت سخن حاکم، لازم است نظر بعضی از بزرگان اهل سنت را در باره ایشان یاد آور شویم:

الف: ذهبي رجالش شناس معروف اهل سنت در باره او چنین مي نويسد : «الحاكم الحافظ الكبير امام المحدثين ... ناظر الدارقطني فرضيه وهو ثقة واسع العلم بلغت تصانيفه قريبا من خمس مائة جزء »؛(8) (حاكم ، حافظ بزرگ و پيشواي محدثان است . دار قطني با او مناظره اي داشت كه او را پسنديد ، او مورد اعتماد و داراي علم بسيار است ، نوشته ها و آثار او نزديك به پانصد جلد مي شود).

ب: جلال الدین السيوطي نیز از دیگر اندیشمندان اهل سنت در باره شخصیت، حاکم چنین مي نويسد : «الحاكم الحافظ الكبير إمام المحدثين أبو عبد الله محمد بن عبد الله محمد بن حمدويه بن نعيم الضبي الطهماني النيسابوري ... وكان إمام عصره في الحديث العارف به حق معرفته صالحا ثقة»؛(9) (حاكم، حافظ بزرگ و پيشواي محدثان است ... او در زمان خود پيشواي علم حديث و آن چنان كه شايسته بود ، با علم حديث آشنائي داشت ، درستكار و قابل اعتماد بود) .

ج: أبو اسحاق شيرازي، نیز حاكم را اين گونه معرفي مي كند: «هو أبو عبد الله محمد بن عبد الله بن محمد النيسابوري المعروف بالحاكم صاحب المستدرك وتاريخ نيسابور وفضائل الشافعي وكان فقيها حافظا ثقة عليا لكنه يفضل علي بن أبي طالب علي عثمان رضي الله عنهما انتهت إليه رياسة أهل الحديث طلب العلم في صغره ورحل إلي الحجاز والعراق مرتين وروي عن خلائق عظيمة قال الأسنوي ويزيد علي الفيء شيخ وتفقه علي أبي الوليد النيسابوري وأبي علي بن أبي هريرة وأبي سهل الصعلوكي وانتفع به أئمة كثيرون منهم البيهقي قال عبد الغافر كان الحاكم إمام أهل الحديث في عصره وبيته بيت الصلاح والورع واختص بصحبته إمام وقته أبي بكر الصيغي وكان يراجع الحاكم في الجرح والتعديل»؛(10) (محمد بن عبد الله ... نيشابوري مشهور به حاكم صاحب كتاب المستدرك ، تاريخ نيشابور و فضائل شافعي، فقيه، حافظ ، قابل اعتماد و بلند مرتبه بود؛ وي علي بن أبي طالب را از عثمان برتر مي دانست . رياست اهل حديث به او مي رسد . تحصيل دانش را از كودكي آغاز و دو بار به حجاز و عراق مسافرت كرد . از افراد زيادي روايت نقل كرده است ... و بزرگان زيادي؛ از جمله بيهقي از او كسب دانش كرده اند . عبد الغافر مي گويد : حاكم پيشواي اهل حديث در زمان خود بود و خانه او خانه درستكاري و پرهيزگاري بود ، أبو بكر صيغي كه پيشواي زمان خود بود ، همواره در كنار حاكم بود و در جرح و تعديل روات به او مراجعه مي كرد) .

د: ابن خلكان از دیگر علمای اهل سنت نیز در باره حاکم چنین در  کتابش وفيات الأعيان مي‌آورد : «الحاكم النيسابوري الحافظ المعروف بابن البيع إمام أهل الحديث في عصره والمؤلف فيه الكتب التي لم يسبق إلي مثلها كان عالما عارفا واسع العلم »؛(11) (حاكم نيشابوري حافظ (كسي كه بيش از صد هزار حديث حفظ است) مشهور به ابن البيع ، پيشواي اهل حديث در زمان خود بود و كتاب هايي در علم حديث نوشت كه كسي پيش از او همانندش را ننوشته بود ، او دانشمند ، عارف و داراي دانش بسيار بود) .

هـ: أبو الفداء تاریخ شناس معروف اهل سنت در تاريخش در باره حاکم چنین مي نويسد : «وفيها توفي الحافظ محمد بن عبد الله بن محمد بن حمدويه بن نعيم الضبي الطهماني، المعروف بالحاكم النيسابوري إِمام أهل الحديث في عصره ، والمؤلف فيه الكتب التي لم يسبق إِلي مثلها ، سافر في طلب الحديث، وبلغت عدة شيوخه نحو ألفين، وصنف عدة مصنفات ...»؛(12) (در آن سال (455هـ) حافظ محمد بن عبد الله ... مشهور به حاكم نيشابوري از دنيا رفت ، او پيشواي اهل حديث در زمان خود بود و كتاب هايي در علم حديث نوشت كه كسي همانند آن ها را پيش از او ننوشته بود ، براي يادگيري حديث مسافرت مي كرد ، اساتيد او نزديك به دو هزار نفر بودند ، كتاب هاي بسياري نوشت ...).

بنابر این با توجه به جايگاهي كه حاكم نيشابوري در ميان علماي اهل سنت دارد، اگر غير از سخن و اعتراف او به تواتر ولادت امير مؤمنان (عليه السلام ) درخانه خدا، هيچ دليل ديگري وجود نداشت، براي حق جويان كفايت مي كرد، ولي بازهم جهت تاكيد و تقويت موضوع سخنان و اعترافات ديگر علماي اهل سنت را نيز مطرح مي كنيم .

2. سبط بن جوزی

سبط ابن جوزي یکی دیگر از عالمان اهل سنت پیرامون ولادت با سعادت حضرت علی(علیه السلام) چنین می نویسد: «وروي أن فاطمة بنت أسد كانت تطوف بالبيت وهي حامل بعلي (ع) فضربها الطلق ففتح لها باب الكعبة فدخلت فوضتعه فيها».(13)

روايت شده است كه فاطمه بنت أسد ، در حالي كه باردار بود ، خانه خدا را طواف مي كرد ، درد زايمان او را فراگرفت ، در خانه كعبه به روي او باز شد ، پس داخل خانه كعبه شد و فرزندش را به دنيا آ ورد.

3. حلبي شافعي

برهان الدین حلبی از دیگر عالمان سنی مذهب نیز پیرامون ولادت حضرت علی سلام الله علیه در کعبه چنین می نویسد:

«وفي السنة الثلاثين من مولده صلي الله عليه وسلم ولد علي بن أبي طالب کرم الله وجهه في الکعبة».(14)

و در سال سي ام از ولادت پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله علي بن أبي طالب کرم الله وجه در کعبه به دنيا آمد.

4. فاكهي

محمد بن اسحاق فاکهی مکی در کتاب خود تحت عنوان اخبار مکة نیز در باره ولات حضرت چنین می نویسد:

«وأول من ولد في الكعبة من بني هاشم من المهاجرين : علي بن أبي طالب ـ رضي الله عنه ».(15)

نخستين كسي از بني هاشم و مهاجرين در كعبه به دنيا آمد، علي بن أبي طالب رضي الله عنه بود.

5. الشيخ أبو زكريا الأزدي

ازدی نیز پیرامون ولادت در کعبه چنین می نویسد:

«وكان ولد في الكعبة ولم يولد فيها خليفة غير أمير المؤمنين علي بن أبي طالب عليه السلام ».(16)

آن حضرت در كعبه به دنيا آمد ، هيچ يك از خلفا غير از اميرمؤمنان علي بن أبي طالب [علیه السلام] كسي ديگري در كعبه به دنيا نيامده است.

6. آلوسی

آلوسی در شرح اشعار عینیه عبدالباقی عمری افندی که او از نوادگان خلیفه دوم نیز می باشد، شرحی نوشته است که نام کتاب او سرح الخریده الغیبیه فی شرح القصیده العینیه نام دارد، شعر افندی را چنین نقل می کند:

أنت العلیُ  اَلّذی فَوقَ الْعُلَی رُفِعا

توآن علی بلند مرتبه ای هستی که جایگاه تو از مقام رفیع الهی نشات گرفته و در اوج رفعت انسانی هستی

بِبَطْنِ مَکهَ عِندَ البَیتِ إذْ وُضِعا

خداوند تورا آورد درون مکه  و داخل کعبه قرار داد و تو اینگونه نازل شدی.

آلوسی در ادامه؛ ضمن شرح ابیات افندی چنین می نویسد:

و فی کون الامیر کرم الله وجهه ولد فی البیت، امر مشهور فی الدنیا وذکرفی کتب الفریقین السنه و الشیعه.(17) اینکه علی بن ابی طالب کرم الله وجهه در داخل خانه خدا به دنیا آمده است، امری  مشهور است که در کتب شیعیان و اهل سنت آمده است.

چنانکه از سخن آلوسی به خوبی به دست می‌آید این است که او نه تنها اعتراف به تولد حضرت علی(علیه السلام در خانه خدا دارد؛ بلکه آن را یک امر مشهور که در کتب شیعه و سنی به آن اعتراف شده است، تلقی می کند.

7. ابن صباغ مالكي

ابن صباغ، از علمای مالکی مذهب اهل سنت نیز پیرامون این فضیلت حضرت علی علیه السلام چنین می نویسد:

«ولد علي ( عليه السلام ) بمكة المشرفة بداخل البيت الحرام في يوم الجمعة الثالث عشر من شهر الله الأصم رجب الفرد سنة ثلاثين من عام الفيل قبل الهجرة بثلاث وعشرين سنة ، وقيل بخمس وعشرين ، وقبل المبعث باثني عشرة سنة ، وقيل بعشر سنين . ولم يولد في البيت الحرام قبله أحد سواه ، وهي فضيلة خصه الله تعالي بها إجلالا له وإعلاء لمرتبته وإظهارا لتكرمته».(18)

علي (عليه السلام) در مكه مشرفه در داخل بيت الحرام ( كعبه) در روز جمعه سيزدهم ماه خدا يعني ماه رجب سال سي ام عام الفيل و بيست و سه سال پيش از هجرت به دنيا آمد ... پيش از او هيچ كس در كعبه متولد نشد، و اين فضيلتي است كه خداوند به جهت بزرگداشت و بالا بردن مقام و اظهار كرامت او مخصوص حضرتش گردانيده است.

ابن صباغ نیز اشاره می کند که ولادت در کعبه فضیلت خاصه حضرت می باشد که خداوند متعال از باب بالا بردن مقام و اظهار كرامت به آن حضرت بخشیده است.

8. گنجي شافعي

حافظ گنجي، از علمای شافعی مذهب نیز در كفاية الطالب خویش در باره تولد حضرت علی(علیه السلام) چنین می نویسد :

«ولد أمير المؤمنين علي بن أبي طالب بمكة في بيت الله الحرام ليلة الجمعة لثلاث عشرة ليلة خلت من رجب سنة ثلاثين من عام الفيل ولم يولد قبله ولا بعده مولود في بيت الله الحرام سواه إكراما له بذلك ، وإجلالا لمحله في التعظيم ».(19)

امير مؤمنان عليه السلام شب جمعه سيزده رجب ، سال سوم بعد از واقعه عام الفيل در داخل خانه خدا به دنيا آمد . كسي پيش از آن حضرت و بعد از آن در داخل خانه كعبه به دنيا نيامده است و اين از فضائل اختصاصي آن حضرت است كه خداوند به جهت بزرگداشت مقام او عطا كرده است .

با دقت و امعان نظر در کلمات گنجی، در می یابیم که وی نیز علاوه بر اشاره به ولادت آن حضرت در کعبه، تصریح می کند که این فضیلت برای هیچ کسی غیر از حضرت علی علیه السلام محقق نشده است.

9. صفوري شافعي

صفوری شافعی نیز از جمله عالمان سنی مذهبی است که در دو کتاب خود به ولادت حضرت علی علیه السلام در کعبه به نقل از کتاب فصول المهمة چنین نقل می کند:

«ورأيت في الفصول المهمة في معرفة الأئمة بمكه المشرفة شرفها الله تعالي لأبي الحسن المالكي أن عليا ولدته امه بجوف الكعبة شرفها الله تعالي وهي فضيلة خصه الله تعالي بها وذلك أن فاطمة بنت أسد رضي الله عنها أصابها شدة الطلق فأدخلها أبوطالب الي الكعبة فطلقت طلقة واحدة فوضعته يوم الجمعة في رجب سنة ثلاثين من عام الفيل...».(20)

در كتاب فصول المهمه في معرفة الأئمه بمكهء المشرفه كه نويسنده آن ابو الحسن مالكي بود ديدم كه مادر علي (عليه السلام) او را در داخل كعبه به دنيا آورده است و اين فضيلتي است كه خداوند تنها به او داده است . داستان از اين قرار است كه فاطمه دختر أسد رضي الله عنها درد زايمان گرفت، ابو طالب او را به داخل كعبه بود، و با يك بار درد زايمان بچه را به دنيا آورد . اين ولادت در روز جمعه 13 رجت سال سيم از عام الفيل اتفاق افتاد.

وی همچنین در کتاب مختصر المحاسن المجتمعة مطابق متن بالا چنین می نویسد:

«رأيت في الفصول المهمة في معرفة الائمة لبعض المالکية أن عليا رضي الله عنه ولدته أمه فاطمة بجوف الکعبة، وهي فضيلة خصه الله تعالي بها، وذلک أن أمه اشتد بها الطلق، فاتي بها أبو طالب واسمه عبد مناف، وأدخلها الکعبة فطلقت طلقة واحدة، فوضعته يوم الجمعة، في شهر رجب، سنة ثلاثين من عام الفيل، بعد أن تزوج النبي صلي الله وسلم خديجة رضي الله عنها بثلاث سنين».(21)

در کتاب فصول المهمه که نوشته يكي از علماي مالکي مذهب است ديدم که نقل شده بود: فاطمه بنت اسد، علي رضي الله عنه، را درون کعبه به دنيا آورد و اين فضيلتي براي اوست که خداوند به ايشان عنايت کرده است و اين چنين بود هنگامي که درد حمل بر مادرش غلبه کرد، ابو طالب که اسم او عبد مناف است، او را وارد بر کعبه کرد و درد زايمان او را يک بار فرا گرفت و او (حضرت علي عليه السلام) را در روز جمعه در ماه رجب  سال 30 عام الفيل، سه سال بعد از ازدواج پيامبر با حضرت خديجه به دنيا آورد.

10. مسعودي

مسعودی از دیگر عالمان اهل سنت نیز در این مورد چنین می نویسد:

«وروي أن فاطمة بنت أسد لما حملت بأمير المؤمنين (علیه السلام) کانت تطوف بالبيت فجاءها المخاض وهي في الطواف فلما اشتد بها دخلت الکعبة فولدته في جوف البيت».(22)

و روايت شده است که فاطمه بنت اسد هنگامي که به حضرت علي عليه السلام باردار بود، در حال طواف خانه کعبه بود که درد زايمان سراغش آمد، هنگامي که درد زياد شد، وارد كعبه شد و فرزندش (حضرت علي عليه السلام) را درون کعبه به دنيا آورد.

وی همچین در مروج الذهب چنین می نویسد: «وكان مولده في الكَعبة؛ محل تولد علي عليه السلام ، خانه كعبه است».(23)

11. زرندي

زرندی از دیگر علمای اهل سنت در باره تولد حضرت علی(علیه السلام) چنین می‌نویسد: «و ولد کرم الله وجهه في جوف الکعبة ...».(24) (و حضرت علي بن أبي طالب کرم الله وجه در داخل کعبه به دنيا آمده است).

وی در جای دیگر نیز می آورد:

«وأمه فاطمة بنت أسد ابن هاشم بن عبد مناف وهي أول هاشمية ولدت لهاشمي روي انه لما ضربها المخاض أدخلها أبو طالب الكعبة بعد العشاة فولدت فيها علي بن أبي طالب (رض)».(25)

و مادر او [حضرت علي عليه السلام] فاطمه بنت اسد فرزند هاشم فرزند عبد مناف و او اولين زن هاشميه اي بود که فرزندي هاشمي به دنيا آورد روايت شده است هنگامي که او را درد زايمان فرا گرفت، ابو طالب او را اول شب وارد بر کعبه کرد پس علي بن أبي طالب [علیه السلام] را بدنيا آورد.

12. بستي

بستی از علمای معتزلی العقیدة اهل سنت پیرامون ولادت آن حضرت و عادات زنان بنی هاشم چنین می نویسد:

«فقد علمنا في الصحيح من الروايات عند جميع أهل البيت، أن فاطمة بنت أسد قالت: لما قرب ولادتي بعلي، کانت العادة في نساء بني هاشم أن يدخلن البيت ويمسحن بطونهن بحيطانه فيخف عليهن الوضع، فخرجت مع جنيني وليس في الموضع أشرف من هذا والولد الطاهر مولود في أشرف البقاء من أکرم الفضائل، وليس هذا للمشايخ ولا لأحد نعرفه. ثم له في المسجد خاصية ومزية، لا يشارکه فيها أحد وهو أنه ولد في الکعبة».(26)

به تحقيق از روايات صحيح نزد تمام اهل بيت عليهم السلام دانستيم، که فاطمه بنت اسد فرمود: زماني که ولادت علي [علیه السلام] نزديک شد، عادت زنان بني هاشم اين بود که وارد بر خانه خدا شده و شکم خود را به ديوار کعبه مي كشيدند تا وضح حملشان آسان شود. [و سپس در خانه خود وضع حمل مي كردند] اما من با فرزندم (از خانه كعبه) خارج شدم و هيچ مکاني بالاتر از اينجا [کعبه] نيست و فرزند پاک [يعني حضرت علي عليه السلام] در والا ترين مکان ها به دنيا آمد و اين فضيلتي است که [به او] اکرام شده است و اين فضيلت براي هيچ يک از اساتيد و مشايخ و هيچ کسي که مي شناسيم وجود ندارد؛ سپس براي او [حضرت علي عليه السلام] در مسجد مزيت و خاصيتي است که هيچ کسي با او شريک نبوده و اختصاص به او دارد و او کسي است که در کعبه به دنيا آمده است.

بنابراین ولادت حضرت علی(علیه السلام) در خانه خدا یک امر مسلم است که نه تنها علمای شیعه به آن تصریح کرده است؛ بلکه بسیاری از علمای اهل سنت که به تعداد از آن‌ها اشاره شد نیز به آن معترف می‌باشد.

بنابراین ولادت حضرت علی علیه السلام در کعبه یک امر مسلم است که نه تنها علمای شیعه بر آن اعتراف دارند؛ بلکه بسیاری از علمای اهل سنت نیز به آن تصریح کرده‌اند.

2. تولد در خانه مملو از بت

وهابیت و مغرضین بعد از اینکه نتوانستند تولد  حضرت علی (علیه السلام) در خانه خدا را زیر سوال ببرن، د سعی کرده این تولد را کمرنک و بی ارزش جلوه دهند؛ لذا شبهه کرده اند که این تولد در خانه صورت گرفته است که مملو از بت بوده است و حضرت علی (علیه السلام) زمانی که چشم خویش را باز نموده است چیزی جز بت ندیده است؛ به همین جهت تولد در این چنین مکانی پر از بت  هیچ فضلیتی به حساب نمی‌آید.

پاسخ

در پاسخ به شبه فوق باید گفت:

اولاً: اگر تولد در چنین خانه فضلیت ندارد؛ پس چرا نبی مکرم اسلام(صلی الله علیه و آله) و مسلمین از سال دوم هجرت که قبله مسلمین تغییر پیدا کرد، حدود 4 الی 6 سال  به طرف همین خانه مملو از 360 بت نماز به جا می آوردند؛ همانطور که ابن تیمیه حرانی به آن تصریح می‌کند: «وَمِنَ الْمَعْلُومِ أَنَّ النَّبِی (صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَسَلَّمَ) کانَ یصَلِّی إِلَی الْکعْبَةِ الَّتِی بَنَاهَا الْمُشْرِکونَ وَکانَ یسْکنُ فِی الْمَسَاکنِ الَّتِی بَنَوْهَا، وَکانَ یشْرَبُ مِنْ [مَاءِ] الْآبَارِ الَّتِی حَفَرُوهَا، وَیلْبَسُ [مِنَ] الثِّیابِ الَّتِی نَسَجُوهَا، وَیعَامِلُ بِالدَّرَاهِمِ الَّتِی ضَرَبُوهَا »؛(27) (معلوم است بنای خانه‌ای که پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) دور آن طواف می‌کرد و بر آن نماز می‌خواند از مشرکین بوده است و همچنین از چای، لباسی و دراهیم که ساخته دست مشرکین بود استفاده می‌کرد).

ثانیاً: اگر تولد در چنین خانه فضلیت ندارد؛ پس چرا رسول گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) در مکه سیزده سال اطراف همین کعبه مملو از بت طواف می‌فرمودند و اعمال حج خویش را به جاء می آوردند.

ثالثاً: سال ششم هجرت  که در آن صلح حدیبه صورت گرفت، پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) عزم حج خانه خدا را کردند که در آن 360 بت قرار داشت؛ لذا اگر چنین خانه فضلیتی ندارد؛ پس چرا پیامبر(صلی الله علیه و آله) قصد زیارت و حج چنین خانه را بکند.

بنابر این وجود داشتن تعداد بیت از در خانه خدا بر می‌گردد، به استفاده نابجا مشرکین از بهترن خانه روی زمین و چیزی  از شرافت و فضلیت این مکان عظیم کم نمی‌کند؛ زیرا اگر وجود چند بت در خانه خدا از فضلیت آن می‌کساد، نباید قبله و محل طواف و عبادت رسول خدا(صلی الله علیه و آله) و مسلمین قرار می‌گرفت.

3. تولد حکیم بن حزام در خانه خدا

شبهه دیگری که از سوی بد خواهان حضرت علی(علیه السلام) مطرح می‌شود این است که ادعا می‌کنند کسی که در خانه کعبه متولد شده است «حکیم بن حزام» است و یا اینکه علی بن ابیطالب(علیه السلام) تنها در خانه خدا متولد نشده است؛ بلکه «حکیم بن حزام» هم در خانه خدا متولد شده است؛ بنابر این این فضلیت متخص حضرت علی(علیه السلام) نیست.

پاسخ

در پاسخ به این شبهه باید گفت: اولاً: بر اساس تصریح علمای شیعه و سنی تنها کسی که در خانه خدا دیده به جهان گشوده است؛ حضرت علی (علیه السلام) می‌باشد و در این فضلیت ههچ کس شرک حضرت نمی‌باشد؛ همانطوری که شیخ مفید، ابن صباغ مالکی و کنجی شافعی تصریح می‌کند:

شیخ مفید در الارشاد به تصریح می‌کند بر این‌که تنها حضرت علی (علیه السلام) در خانه خدا دیده به جهان گوشوده است: «ولد بمكة في البيت الحرام يوم الجمعة الثالث عشر من رجب سنة ثلاثين من عام الفيل ، ولم يولد قبله ولا بعده مولود في بيت الله تعالي سواه إكراما من الله تعالي له بذلك وإجلالا لمحله في التعظيم»(28)؛ (حضرت امير المؤمنين علي بن ابي طالب عليه السّلام در روز جمعه سيزدهم ماه رجب پس از سي سال از عام الفيل در خانه خدا در شهر مكه به دنيا آمد ، نه پيش از وي كسي در خانه خدا به دنيا آمده و نه بعد از آن حضرت. تولد امير مؤمنان عليه السّلام در خانه خداوند فضيلت و شرافتي است كه پروردگار بزرگ براي بزرگداشت مقام و منزلتش به آن حضرت اختصاص داده است).

ابن صباغ مالک نیز تنها مولد کعبه حضرت علی(علیه السلام) دانسته است و چنین در کتاب الفصول المهمه می‌آورد: «ولد علي ( عليه السلام ) بمكة المشرفة بداخل البيت الحرام في يوم الجمعة الثالث عشر من شهر الله الأصم رجب الفرد سنة ثلاثين من عام الفيل قبل الهجرة بثلاث وعشرين سنة ، وقيل بخمس وعشرين ، وقبل المبعث باثني عشرة سنة ، وقيل بعشر سنين . ولم يولد في البيت الحرام قبله أحد سواه ، وهي فضيلة خصه الله تعالي بها إجلالا له وإعلاء لمرتبته وإظهارا لتكرمته».(29)

علي (عليه السلام) در مكه مشرفه در داخل بيت الحرام ( كعبه) در روز جمعه سيزدهم ماه خدا يعني ماه رجب سال سي ام عام الفيل و بيست و سه سال پيش از هجرت به دنيا آمد ... پيش از او هيچ كس در كعبه متولد نشد، و اين فضيلتي است كه خداوند به جهت بزرگداشت و بالا بردن مقام و اظهار كرامت او مخصوص حضرتش گردانيده است.

کنجی شافعی نیز در این باره چنین می‌نویسد: «ولد أمير المؤمنين علي بن أبي طالب بمكة في بيت الله الحرام ليلة الجمعة لثلاث عشرة ليلة خلت من رجب سنة ثلاثين من عام الفيل ولم يولد قبله ولا بعده مولود في بيت الله الحرام سواه إكراما له بذلك ، وإجلالا لمحله في التعظيم ».(30)

(امير مؤمنان عليه السلام شب جمعه سيزده رجب ، سال سوم بعد از واقعه عام الفيل در داخل خانه خدا به دنيا آمد . كسي پيش از آن حضرت و بعد از آن در داخل خانه كعبه به دنيا نيامده است و اين از فضائل اختصاصي آن حضرت است كه خداوند به جهت بزرگداشت مقام او عطا كرده است) .

بنابر این که گفته شود کسی غیر از حضرت علی(علیه السلام) در خانه خدا متولد شده است ادعای پیش نیست و با تصریح علمای شیعه و اهل نمی سازد.

ثانیاً: اولین کسی که تولد حکیم بن حزام در خانه خدا را نقل کرده است، زبير بن بكار متوفاي(256هـ) است، قبل از او در هيچ كتابي از كتاب هاي اهل سنت؛ چنین روایت نقل نشده است و بعد از او نيز هر كس نقل كرده‌اند ، از او بوده است، ایشان در کتاب جمهرة نسب قريش در این باره چنین مي نويسد : «حدثنا الزبير قال وحدثني مصعب بن عثمان قال : دخلت أم حكيم ابن حزام الكعبة مع نسوة من قريش ، وهي حامل بحكيم بن حزام ، فضربها المخاض في الكعبة ، فأتيت بنطح حيث أعجلها الولاد ، فولدت حكيم بن حزام في الكعبة علي النطح»؛(31) ( مادر حكيم بن حزام به همراه زناني از قريش وارد كعبه شدند ، او كه باردار بود ناگهان درد زايمان او را فراگرفت و فرزندش را به دنيا آورد).

نقد بررسی روایت فوق

زبير بن بكار اين روايت را از مصعب بن عثمان بن مصعب بن عروة بن الزبير بن العوام نقل مي كند كه مبتلا به چند اشكال است :

الف) مصعب بن عثمان مجهول است و در هيچ يك از كتاب هاي رجالي نامي از او برده نشده است ؛

ب) روايت مرسله است؛ چرا كه مصعب بن عثمان ، ده ها سال بعد از اين قضيه به دنيا آمده است ، چگونه مي تواند از اين قضيه خبر دهد ؟

ج) روایت مرسله به اتفاق علمای اهل سنت، از درجه اعتبار ساقط است و علماء به آن توجه نمی‌کنند، همانطور که نووی بر آن تصریح‌ می‌کند: «المرسل حدیث ضعیف عند جماهیر المحدثین»؛(32) (حدیث مرسل نزد جمهور از محدثین ضعیف می‌باشد)

«مسلم نیشابوری» نیز در ابتدای کتاب خود (صحیح مسلم) در باره عدم حجیت حدیث مرسل چنین می‌نویسد: «وَالْمُرْسَلُ من الرِّوَایاتِ فی أَصْلِ قَوْلِنَا وَقَوْلِ أَهْلِ الْعِلْمِ بِالْأَخْبَارِ لیس بِحُجَّةٍ»؛(33) ( روایت مرسل هم در قول ما و در قول اهل علم از اخباری است که حجت نمی باشد).

د)  اين روايت از ساخته هاي خاندان زبير و به ويژه زبير بن بكار است كه به خاطر دشمني و زیر سوال بردن فضائل  اهل بيت عليهم السلام و حضرت علی(علیه السلام) افسانه هاي بسياري ساخته اند كه از جمله آن‌ها همين قضيه حکیم بن حزام است است .

بنابراین ادعای که برخی مغرضین به امیر المومنین(علیه السلام)، مبنی بر اینکه حکیم بن حزام در خانه خدا متولد شده است، فاقد هرگونه ارزش علمی است. و این شبهات تنها برای این است که جایگاه و مقام امیرالمؤمنین (سلام الله علیه) را به نوعی تنقیص کنند.

پی نوشت:

 (1). مناقب احمد بن حنبل»، ابن جوزی، ص 163 «استیعاب ابن عبدالبر»، ج 3 ص 51 ، مستدرک حاکم ج 3 ص 107

  (2). الشيخ المفيد ، أبي عبد الله محمد بن محمد بن النعمان العكبري البغدادي (متوفاي413هـ) ، الإرشاد في معرفة حجج الله علي العباد ، ج 1 ، ص 55 ، تحقيق : مؤسسة آل البيت عليهم السلام لتحقيق التراث ، ناشر : دار المفيد للطباعة والنشر والتوزيع - بيروت ، الطبعة : الثانية ، 1414هـ - 1993 م

  (3). شريف الرضي، محمد بن حسين، خصائص الأئمة عليهم السلام (خصائص أمير المؤمنين عليه السلام) - مشهد، چاپ: اول، 1406 ق، ص39

 (4). الطوسي، الشيخ ابوجعفر، محمد بن الحسن بن علي بن الحسن (متوفاى460هـ)، تهذيب الأحكام، ج 6 ص 19، تحقيق: السيد حسن الموسوي الخرسان، ناشر: دار الكتب الإسلامية ـ طهران، الطبعة الرابعة،‌1365 ش .

(5).  ابن البطريق، عمدة عيون صحاح الاخبار في مناقب إمام الأبرار، ص 24 ، مؤسسة النشر الإسلامي التابعة لجماعة المدرسين بقم المشرفة، جمادي الأولى 1407.

 (6). الطبرسي، أبي علي الفضل بن الحسن (متوفاى548هـ)، إعلام الورى بأعلام الهدى، ج 1 ص 306، تحقيق و نشر: تحقيق مؤسسة آل البيت عليهم السلام لإحياء التراث ـ قم، الطبعة : الأولى، 1417هـ .

(7).  النيسابوري ، محمد بن عبدالله أبو عبدالله الحاكم (متوفاي405 هـ) ، المستدرك علي الصحيحين ، ج 3 ، ص 550 ، تحقيق : مصطفي عبد القادر عطا ، ناشر : دار الكتب العلمية - بيروت ، الطبعة : الأولي ، 1411هـ - 1990م .

(8).  الذهبي ، شمس الدين محمد بن أحمد بن عثمان ، تذكرة الحفاظ ، ج 3 ، ص 1039 ـ 1040 ، ناشر : دار الكتب العلمية - بيروت ، الأولي .

 (9). السيوطي ، جلال الدين عبد الرحمن بن أبي بكر (متوفاي911هـ) ، طبقات الحفاظ ، ج 1 ، ص410 ـ 411 ، ناشر : دار الكتب العلمية - بيروت ، الطبعة : الأولي ، 1403هـ .

 (10). الشيرازي ، إبراهيم بن علي بن يوسف أبو إسحاق (متوفاي476هـ) ، طبقات الفقهاء ، ج 1 ، ص 222 ، تحقيق : خليل الميس ، ناشر : دار القلم - بيروت .

(11).  إبن خلكان ، أبو العباس شمس الدين أحمد بن محمد بن أبي بكر (متوفاي681هـ) ، وفيات الأعيان وأنباء أبناء الزمان ، ج 4 ، ص 280 ، تحقيق : احسان عباس ، ناشر : دار الثقافة - لبنان .

  (12). أبو الفداء عماد الدين إسماعيل بن علي (متوفاي732هـ) ، المختصر في أخبار البشر ، ج 1 ، ص 247 .

  (13). تذکرة الخواص، ص 10

 (14). السيرة الحلبية، ج3، ص485

 (15). أخبار مکة، ج 3 ص 226

 (16). تاریخ موصل، کتاب الثالث عشر، ص 58

 (17). سرح الخریدة، ص 3 و 15

  (18). الفُصُولُ المُهمّة فی مَعرِفَةِ أحوال الأئمةِ، علی بن أحمد بن عبد اللَّه المکی المالکی المشهور بابن الصبّاغ (784-855 ق)، ج 1، ص 29.

 (19). كفاية الطالب، ص 405-406

 (20). نزهة المجالس، ص 159.

(21).  مختصر المحاسن المجتمعة، ص156.

 (22). اثبات الوصية، ص 142

  (23). مروج الذهب، ج 2 ص 273 .

  (24). معارج الوصول، ص49.

  (25). نظم درر السمطين، ص76.

 (26). المراتب، ص 151

  (27). منهاج السنة النبویة، المؤلف: تقی الدین أحمد بن عبد الحلیم ابن تیمیة الحرانی (المتوفی: 728 هـ)، المحقق: محمد رشاد سالم، الناشر: جامعة الإمام محمد بن سعود الإسلامیة، الطبعة: الأولی، 1406 هـ - 1986 م، ج 4، ص 147

 (28). الشيخ المفيد ، أبي عبد الله محمد بن محمد بن النعمان العكبري البغدادي (متوفاي413هـ) ، الإرشاد في معرفة حجج الله علي العباد ، ج 1 ، ص 55 ، تحقيق : مؤسسة آل البيت عليهم السلام لتحقيق التراث ، ناشر : دار المفيد للطباعة والنشر والتوزيع - بيروت ، الطبعة : الثانية ، 1414هـ - 1993 م

  (29). الفصول المهمة، ص 29

  (30) .كفاية الطالب، ص 405-406

  (31). الزبير بن بكار بن عبد الله (متوفاي256هـ) جمهرة نسب قريش وأخبارها ، ج 1 ، ص 77 ،

  (32). التقریب والتیسیر لمعرفة سنن البشیر النذیر فی أصول الحدیث، المؤلف: أبو زکریا محیی الدین یحیی بن شرف النووی (المتوفی: 676 هـ)، تقدیم وتحقیق وتعلیق: محمد عثمان الخشت، الناشر: دار الکتاب العربی، بیروت، الطبعة: الأولی، 1405 هـ - 1985 م، ج 1، ص 35

 (33). صحیح مسلم، اسم المؤلف: مسلم بن الحجاج أبو الحسین القشیری النیسابوری، دار النشر: دار إحیاء التراث العربی - بیروت، تحقیق: محمد فؤاد عبد الباقی، ج 1، ص 30، باب 6 بَاب صِحَّةِ الِاحْتِجَاجِ بِالْحَدِیثِ الْمُعَنْعَنِ